ਸਰ੍ਵਰੂਪਗੁਣਾਧਾਰਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਮਤਿਮਾਨਤਃ
ਹਰ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਸੁਨ੍ਦਰੀषੁ ਚ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਮਤ੍ਤੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੋਹਣੀ ਨਹੀਂ।
ਰੂਪਯੌਵਨਵੇषਾਣਾਂ ਪੁਮਾਨ੍ਗ੍ਰਾਹੀ ਸ੍ਵਯੋषਿਤਾਮ੍
ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੇ ਸਜਾਵਟ ਤੋਂ ਮੋਹ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹृਦੀਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਗਿਰਿਜਾ ਤਸ੍ਥੌ ਹਿਮਗਿਰੇਰ੍ਗृਹੇ
ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਉਹ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੈ,' ਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤੂਰ੍ਣਂ ਦੂਤਃ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸਂਸਦਿ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਇੱਕ ਦੂਤ ਜਲਦੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਦੂਤ ਉਵਾਚ ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਗਣੋ ਵृषਵਾਹਨਃ
ਦੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਾਂਦੇਵ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆ ਗਏ ਹਨ।'
ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼ਂ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੁਮ੍ 4.38.
ਉਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਵੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ।
ਪਰਮਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਸਗੁਣਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ, ਬਿਨਾ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹਨ।
ਸ਼ੈਲੋ ਦੂਤਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਃ
ਦੂਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵੀ ਦੂਤਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੂਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਖਿੜੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ,
ਚਕਾਰ ਵੇषਮਤੁਲਂ ਦਧਾਰ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਅਦੁੱਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਲਏ।
ਪਾਰਿਜਾਤਪ੍ਰਸੂਨਾਨਾਂ ਮਾਲਾਂ ਚਨ੍ਦਨਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਜਾਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਈ।
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨਸ੍ਥਾ ਸਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦਰ੍ਪਣੇ ਮੁਖਮ੍
ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਰਪਣ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਿਆ।
ਆਰਕ੍ਤ ਨੇਤ੍ਰਯੁਗਲਂ ਨਿਰ੍ਮਲਾਞ੍ਜਨਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲੀ ਮਾਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਸੁੱਚੇ ਸੁਰਮੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਸੁਕੋਮਲੌष੍ਠਯੁਗੁਲਂ ਤਾਮ੍ਬੂਲਰਾਗਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੌਠ ਨਰਮ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਪਾਨ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ।
ਰਤ੍ਨਕੁਂਡਲਦੀਪ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਗਂਡਸ੍ਥਲਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਗਲ੍ਹਾ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਤ੍ਯਨਿਰ੍ਵਚਨੀਯਂ ਚ ਦਨ੍ਤਪਂਕ੍ਤਿਮਨੋਹਰਮ੍ 4.38.
ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਬੜੀ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਤੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ।
ਗਜਮੁਕ੍ਤਾਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸੁਚਾਰੁਨਾਸਿਕੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਹਾਥੀ ਮੋਤੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਾਲਤੀਮਾਲ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਕਬਰੀਭਾਰਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲਟਾਂ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨ ਵਰ੍ਣਾਭਂ ਚਾਰੁਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਛਾਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਲੈ ਕੇ ਸੋਹਣਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚਾਰੁਚਮ੍ਪਕਵਰ੍ਣਾਭਂ ਸ੍ਤਨਯੁਗ੍ਮਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੋਣੇ ਸਿਨੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ, ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮਧ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਨਿਮ੍ਨਨਾਭਿਸ੍ਥਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪੱਟ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਤਲੀ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਭੀ ਖੱਡ ਵਿਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਮ੍ਭਾਸ੍ਤਂਭਵਿਨਿਂਦ੍ਯੈਕਮੂਰੁਯੁਗ੍ਮਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਣੇ ਰਾਣੀਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਨਾਜੁਕ, ਕੇਲਾ ਦੇ ਡੰਡੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸ੍ਥਲਪਦ੍ਮਪ੍ਰਭਾਮੁष੍ਟਪਦਯੁਗ੍ਮਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੋਣੇ ਪੈਰ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਜਮੀਨੀ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਸਨ।
ਦਧਤਂ ਰਤ੍ਨਮਞ੍ਜੀਰਂ ਰਾਜਹਂਸਾਨੁਕਾਰਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਰਤਨ ਜੜੇ ਪਾਜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਰਾਜ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਕਰਂ ਸੁਕੋਮਲਤਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਕਨਕਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਰਮ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਮੁਕੁਰਂ ਲੀਲਾਕਮਲਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍ 4.38.
ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦਾ ਕਮਲ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਪਣ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰੂਪਮਤੁਲਂ ਦਧ੍ਯੌ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ।
ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਬਨ੍ਧੁਂ ਸਾਧ੍ਵੀਵਰ੍ਗਂ ਸਹੋਦਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਓ, ਮਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਸ਼ੈਲੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਮ੍
ਫਿਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।