ਭੁ੍ਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਵਸ੍ਤੁ ਨਨਰ੍ਤ ਪ੍ਰੇਮਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਗਾਯਨ੍ਮਮ ਗੁਣਾਨ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਕਣ੍ਠਃ ਪਂਚਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਪਾਤ ਡਮਰੁਰ੍ਹਸ੍ਤਾਚ੍ਛृਙ੍ਗਂ ਚ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਚਰ੍ਮ ਚ
ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਮਰੂ, ਸਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਅਤੀਵ ਕਮਨੀਯਂ ਤਦ੍ਰੂਪਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵੈਕਮਾਨਮਃ 4.37.
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਦੇਵੀ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦੁਰ੍ਗਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤਂ ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਉਸਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਰੋਦੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ,
ਸਰ੍ਵਂ ਤਾਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਕੁਮਾਰਃ ਸਂਪੁਟਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਤਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾਂ ਦੇਵੀਮੁਤ੍ਥਾਯ ਚ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਉੱਠੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਭੀ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਨੋਹਰਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਿਵਾ
ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਤਪਃਸੌਭਾਗ੍ਯਤੇਜਸਾਮ੍
ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਤਪੱਸਿਆ, ਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਉਵਾਚ ਤਂ ਜਗਨ੍ਮਾਤਾ ਨੀਤਿਸਾਰਂ ਪਰਂ ਵਚਃ
ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਚੀ ਅਕਲ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਹੋ ਤਪਃਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਤੇਜਸਸ਼੍ਚ ਨ ਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਹਾਂ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਕ੍ਤਾ ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਵੇਦਾਨਾਂ ਜਨਕਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਭੁਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੂਪ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਤਾ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਦਾਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਾਮ੍ 4.37.
ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾ ਤੇ ਪਰਿਪਾਲ੍ਯਾऽਹਂ ਪੋष੍ਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਕਿਂਕਰੀ
ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਪਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਕਿਂਚਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਂ ਹਿਰਣ੍ਯੇਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਚ ਵਾਯੁਨਾ
ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਿਵੇਦਿਤਾਨ੍ਨੇਨ ਯष੍ਟਵ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਨਿਵੇਦ੍ਯਮਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯਮੁਦਰੇ ਹਰੇਃ
ਜੋ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੋ ਖਾਣ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਭੋਗ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਮृਤਂ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੂਨਾਮਿष੍ਟਸਾਰਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਸਾਰੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਨ੍ਤ੍ਯਕਾਲਿਕਮृਤ੍ਯੁਂ ਤਦਮृਤਂ ਮੂਢਰਂਜਨਮ੍
ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਤਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸਾਧੁਸਂਗਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੈਵੇਦ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਧੰਨ ਹੈ।
ਯੋ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਹਰਿਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਨੂੰ ਨੈਵੇਦ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਭਗਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੁਰਾ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਤਃ ਪੁष੍ਕਰੇ ਮੁਨਿਸਂਸਦਿ
ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਹੀ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਸੀ।
ਸੁਚਿਰਂ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਲਬ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰਃ 4.37.
ਮੈਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਯਤੋ ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਨੈਵਦ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਹ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾऽਧੁਨਾ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਨੈਵੇਦ ਨਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ—ਇਸ ਕਰਕੇ—
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਯੇ ਲੋਕਾ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਤਵ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਤੇਰਾ ਨੈਵੇਦ ਖਾਣਗੇ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਮਾਤਾ ਰੁਰੋਦ ਪੁਰਤੋ ਵਿਭੋਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੋ ਪਈ।
ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਿਵਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸਾਦਰਮ੍
ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਆਦਰ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਕਰੇਣ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਰ੍ਨੀਰਂ ਸਂਮृਜ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਸੁੱਟਦੇ ਰਹੇ।
ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।