ਦੁਃਖਬੀਜਂ ਸੁਖਂ ਮਤ੍ਵਾ ਮੂਢਾਸ਼੍ਚ ਦੈਵਦੋषਤਃ 4.35.
ਮੂਰਖ ਲੋਕ, ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਸੁਖ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਮਾ ਮਤ੍ਪਦਾਮ੍ਭੋਜਂ ਸਤ੍ਕਰ੍ਮ ਮਧ੍ਯਮਾਃ ਸਦਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਜੋੜਦੇ ਹਨ; ਮੱਧਮ ਜਿਹੇ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਪਤ੍ਤਿਃ ਸਂਤਤਂ ਤਸ੍ਯ ਪਰਵਸ੍ਤੁषੁ ਯਨ੍ਮਨਃ
ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸੀਬਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦੈਵਾਤ੍ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਰਮੇਦ੍ਯੋ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਉੱਤੇ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੇ।
ਸਤਤਂ ਨੈਵ ਸਂਸਕ੍ਤਾਃ ਸਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਕਾਮਤਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਸਦਾ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨਸ੍ਤਪਸ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਚਿਨ੍ਤਾਸੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ
ਤਪੱਸਵੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ।
ਸਾਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਤਿਸੇਵਾਸੁ ਗृਹਸ੍ਥਾ ਗृਹਕਰ੍ਮਸੁ
ਘਰਵਾਲੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤਾ ਏਤੇषੁ ਸਭਾਸੁ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਿਤਾਃ
ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿਨਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿਤਾ ਨ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਪਰਵਸ੍ਤੁषੁ ਤੇ ਮਨਃ
ਤੇਰਾ ਮਨ ਪਰਾਈ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਦੀਯਵਿषਯੇ ਬਾਹ੍ਯੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ 4.35.
ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਹੀ ਕਰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗੇ।
ਕਨ੍ਯਾ ਭਵਤੁ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਾਮਦੇਵਸ੍ਯ ਕਾਮਿਨੀ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਹ ਕੁੜੀ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਕਮਲਾਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਕਥਂ ਸ ਕੁਲਟਾਸ਼ਾਪਾਦਪੂਜ੍ਯਃ ਸਂਬਭੂਵ ਹ
ਉਹ ਕੁਲਟਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਅਪੂਜਿਆ ਹੋ ਗਿਆ?
ਕਥਂ ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਂ ਚਕਾਰ ਕਮਲਾਪਤਿਃ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਤੋੜਿਆ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਰਸਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਸ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਹੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਿਰਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤੋ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਵਰਂ ਵਰਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਲੰਮਾ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਪਸਾਂ ਫਲਦਾਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿਕृਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਹਕਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਗਰ੍ਵਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮੁਨ੍ਨਤਿਃ
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਯੇषਾਂ ਯੇषਾਂ ਭਵੇਦ੍ਦਰ੍ਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇषੁ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਗਰ੍ਵੋ ਮਯਾ ਚੂਰ੍ਣੀਕृਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਮੈਂ ਆਪ ਤੋੜਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇਃ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਤੇ ਧਨਵੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੈਂ ਤੋੜਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਤਾਂ ਚੈਵ ਯੇषਾਂ ਗਰ੍ਵੋ ਭਵੇਤ੍ਪ੍ਰਿਯੇ 4.36.
ਪਿਆਰੀਏ, ਛੋਟਿਆਂ ਜਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰਾਧਾ ਯਤ੍ਨੇਨ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਰਾਧਾ ਨੇ ਡਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤ੍ਵਯਾ ਕੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਤਸ੍ਯ ਭਙ੍ਗਃ ਕृਤਃ ਪੁਰਾ
ਤੇਰੇ ਕਿਸ ਜਾਦੂ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟਿਆ ਸੀ?
ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਾਣਨਾਥ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਰ੍ਪਭਞ੍ਜਨ
ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਰਾਧੇ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਸੁਣ ਰਾਧੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ਿਵੋ ਮਦਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਜਗਤਾਂ ਚ ਯਃ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਆਪ, ਜੋ ਮਸਤ ਮੱਦੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨੋ ਯਂ ਸ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੁਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਂ ਦੇ ਵੀ ਅਗਵਾ ਹੈ—
ਯੁਗषष੍ਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਸਠੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗ ਤੱਕ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਉਹ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।