ਵਾਰ੍ਤਾ ਵਿषਯਿਣਾਂ ਚੈਵ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ 4.33.
ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ, ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ—
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿष੍ਣੁਸਦृਸ਼ਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦਰ੍ਪਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਕृਪਯਾ ਤਤ੍ਰ ਮृਤਤੁਲ੍ਯਂ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਮ੍
ਉਥੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰਗਾ ਵੇਖਿਆ—
ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਃ ਸਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸ ਮੇਨੇ ਵਿਧਿਰਾਤ੍ਮਾਨਮਤ੍ਯਲ੍ਪਵਿषਯਾਧਿਪਮ੍
ਉਸ ਨੇ, ਵਿਧੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਮਝਿਆ।
ਵਦ ਤਤ੍ਕਿਮਿਦਂ ਦृष੍ਟਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਦ੍ਭਵਤਾऽਧੁਨਾ
ਦੱਸੋ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ?
ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚ ਤਵ ਮਾਯਾਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮੀ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯੋਪਾਯਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੇ
ਪੁਰਾਣਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਉਸ ਲਈ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ।
ਸਸ੍ਮਿਤੋ ਵृषਭੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਥੋ ਵਿਭੂਤਿਭੂषਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਵੱਛ ਦੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ—
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਚਰ੍ਮਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਨਾਗਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਕਃ
ਉਹ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਵਾਂਗ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਪਟ੍ਟਿਸ਼ਕਰੋ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਖਟ੍ਵਾਙ੍ਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇ ਬਰਛਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਖਟਵਾਂਗ ਲਕੜੀ ਵੀ ਨਾਲ ਸੀ।
ਵਾਹਨਾਦਵਰੁਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਵਾਰੀ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ, ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ।
ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਯਸ੍ਤਥਾ
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਸਂਗੀਤਂ ਸ਼ਂਕਰੋ ਜਗੌ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।
ਆਵਯੋਸ਼੍ਚ ਗੁਣਾਖ੍ਯਾਨਂ ਰਾਸਸਂਬਨ੍ਧਿ ਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਵਡਿਆਈ ਗਾਈ, ਜੋ ਰਾਸ ਨਾਚ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਕਣ੍ਠੈਕਮਾਨੇਨ ਚੈਕਤਾਨੇਨ ਚਾਰੁਣਾ
ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਹੀ ਸੁਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਇਕ ਹੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਗਮਕੇਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘੇਣ ਮਦੇਨ ਮਧੁਰੇਣ ਚ 4.34.
ਉਹ ਗੀਤ ਲੰਬੇ ਤੇ ਨਰਮ ਗਮਕ ਨਾਲ, ਮਸਤ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਸੀ।
ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਃ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਃ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਬਭੂਵੁ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯਃ ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਰੁਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ, ਪ੍ਰੀਤਮ।
ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਗਾਯਕਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਆਪ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਤੀਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮਾਯ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਤਾਦृਸ਼ੀਰਿਤਿ
ਉਹ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤ੍ਸ੍ਵਭਾਵਾਸ੍ਤਨ੍ਮਨਸ੍ਕਾਸ੍ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਿषਯਮਾਨਸਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਮਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਉਹੀ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ।
ਤਦਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਚ ਆਜਗਾਮ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਮੁਕ੍ਤਿਦਾ ਚ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਦਾ
ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਾਯੋਸ਼੍ਚ ਸਂਪਰ੍ਕੇਣ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮੁਤ ਸ੍ਨਾਨਜਨ੍ਯਂ ਚ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਫਿਰ, ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂ?
ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਚ ਤਦੇਵਾਸ੍ਯਾਃ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਂਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ 4.34.
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਵਰਨਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।
ਗਾਮਾਗਤਾ ਸ੍ਰੋਤਸੋਂऽਸ਼ਾਦ੍ਗਙ੍ਗਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਕ ਧਾਰ ਤੋਂ ਆਈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਵਰੂਪਾ ਸਾ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਤੇਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਉਹ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਹਨਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧਾਰਾਭਿਸ੍ਤਿਸृਭਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪृਥਿਵੀਮਤਲਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਪਰ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।