ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦ੍ਰੁਮਿਲਂ ਕਾਨ੍ਤਾ ਕਾਨ੍ਤਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਮਨਮੋਹਣ ਡ੍ਰੁਮਿਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਲਾਵਤੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਕਲਾਵਤੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠਿਆ।
ਦ੍ਰੁਮਿਲ ਉਵਾਚ ਵੈष੍ਣਵੋ ਭਵਿਤਾ ਬਾਲਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਭਾਗ੍ਯਵਤੀ ਸਤੀ
ਡ੍ਰੁਮਿਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਤੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਹੁਟੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਂ।'
ਯਦ੍ਗਰ੍ਭੇ ਵੈष੍ਣਵੋ ਜਾਤੋ ਯਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਵਾ ਸਤਿ
ਜਿਸ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਵੀਰਯ ਤੋਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਹੁਟੀ,
ਤੌ ਚ ਵਿष੍ਣੁਵਿਮਾਨੇਨ ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਿਤੇਨ ਚ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯੈਵ ਗੇਹਂ ਗਚ੍ਛ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗੋਪਰਾਜਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਗੋਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ।
ਅਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਗਜਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਮੇਵ ਚ
ਉਥੇ ਚਾਰ ਲੱਖ ਘੋੜੇ ਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਹਾਥੀ ਸਨ।
ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਃ ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਂ ਰਥਾਨਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਸ ਪੰਜ ਲੱਖ ਸਨ, ਤੇ ਰਥ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਨ।
ਗਵਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਮਹਿषਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਕਮ੍ 1.20.
ਉਥੇ ਬਾਰਾਂ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਮਹਿਸਾਂ ਸਨ।
ਪਾਰਾਵਤਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਸ਼ੁਕਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤਂ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਬੂਤਰ ਤੇ ਸੌ ਤੋਤਾ ਦਿਤੇ।
ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਨਗਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡ ਤੇ ਸੌ ਸੌ ਵਾਰੀ ਸੌ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਤੇ।
ਸ਼ਤਕੋਟਿਂ ਸੁਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰਤਨ ਦਿਤੇ।
ਦਦੌ ਤੈਜਸਪਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਭੂषਣਾਨਾਮਸਂਖ੍ਯਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਿਤੇ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜੋऽਪ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਬਾਹ੍ਯੇ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ ।। ਜਗਾਮ ਬਦਰੀਂ ਗੋਪੋ ਮਨੋਗਾਮੀ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਃ
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਦਿਤਾ, ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਹਰਿ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੋਪ ਬਣ ਕੇ ਬਦਰੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਮਾਸਂ ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਮਨੋਹਰੇ
ਉਥੇ, ਸੋਹਣੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸ ਚ ਵਿष੍ਣੁਵਿਮਾਨੇਨ ਰਤ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਨਿਰ੍ਮਿਤੇਨ ਚ
ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ ਹਰੇਰ੍ਦਾਸ੍ਯਂ ਹਰਿਦਾਸੋ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਰਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪਾਈ ਤੇ ਹਰਿ ਦਾ ਦਾਸ ਬਣ ਗਿਆ।
ਗਤੇ ਕਲਾਵਤੀ ਨਾਥੇ ਉਚ੍ਚੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਹ
ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਕਲਾਵਤੀ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਰੋਇਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਾਤਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਃ 1.20.
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ 'ਮਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸਾ ਵਿਪ੍ਰਗੇਹੇ ਸਾਧ੍ਵੀ ਚ ਸੁषਾਵ ਤਨਯਂ ਵਰਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾ ਯੋषਿਤਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਬਾਲਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਬੱਚਾ ਵੇਖਿਆ।
ਕਾਮਦੇਵਾਧਿਕਂ ਰੂਪੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਧਿਕਸ਼ੁਭਾਨਨਮ੍
ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ 'ਚ ਕਾਮਦੇਵ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।
ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦਿਵਲਿਤਂ ਸੁਕਪੋਲਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੋਹਣੇ, ਗੱਲਾਂ ਪਿਆਰੀਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਖਣ 'ਚ ਮਨਮੋਹਣ ਸੀ।
ਕਰਯੁਗ੍ਮਂ ਵਾऽਤੁਲਂ ਚ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਚ ਸ੍ਤਨਾਰ੍ਥਿਨਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਚਲਾਕ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਲਈ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪੁਪੋष ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤਾਂ ਚ ਸਪੁਤ੍ਰਾਂ ਚ ਯਥਾ ਸੁਤਾਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲਿਆ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੋ ਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਮृਤਃ ਸਦਾ
ਸੌਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਗੀਯਤੇ ਸਤਤਂ ਕृष੍ਣਯਸ਼ੋਨਾਮਗੁਣਾਦਿਕਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਯਸ਼, ਨਾਮ ਤੇ ਗੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृष੍ਣਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨੀਂ ਗਾਥਾਂ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਾਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਧੂਲਿਧੂਸਰਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋ ਧੂਲਿਨੈਵੇਦ੍ਯਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਧੂੜ ਦਾ ਭੋਗ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।