ਮਮ ਮਾਯਾਂ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾਨਂ ਲਭਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਮਨੋਮਤ੍ਤਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਕਾਮਾਸਕ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯਨ੍
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਨ, ਜੋ ਕਾਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ,
ਦਿਵ੍ਯਜ੍ਞਾਨਾਂਕੁਸ਼ੇ ਨੈਵ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤੇਨ ਰਾਧਿਕੇ
ਰਾਧਿਕਾ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਮੋਹਿਨ੍ਯੁਵਾਚ ਕਰੋਤ੍ਯਾਕृष੍ਯ ਸਂਭੋਗਂ ਯਃ ਸ ਏਵੋਤ੍ਤਮੋ ਵਿਭੋ
ਮੋਹਿਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਫੁਟਮਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਨਾਰ੍ਯਾ ਸਂਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਹਿ ਯਃ
ਜੋ ਔਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਾਫ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਪ੍ਰੇषਿਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਕਾਮਾਰ੍ਤਯਾ ਚ ਯਃ
ਤੇ ਜੋ ਕਾਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਔਰਤ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਗृਹੀ ਤਪਸ੍ਵੀ ਕਾਮੀ ਵਾ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਹ ਘਰਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਪਸੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਛਾਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਆਈ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ—
ਨष੍ਟਸ਼੍ਰੀਰ੍ਭ੍ਰष੍ਟਰੂਪਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰष੍ਟਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਖੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਕਲ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਜਗਤੀਨਾਥ ਪਾਰਂ ਕੁਰੁ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਣਵੇ
ਉਠੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿਓ।
ਅਤੀਵ ਨਿਰ੍ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ—
ਸਤਤਂ ਤ੍ਵਨ੍ਮਨਸ੍ਕਾਂ ਮਾਂ ਦਾਸੀਂ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ 4.33.
ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਬਣੀ ਰਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੋਹਿਨੀ ਸਦ੍ਯੋ ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟੁਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੋਹਿਨੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਹਮਣੇ—
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸਮਯਂ ਧਾਤਾ ਤਾਮੁਵਾਚ ਭਯਾਤੁਰਃ
ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਧਾਤਾ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਨ ਕੁਰੁ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਾਤੀਨਾਮਪਤ੍ਰਪਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣ।
ਤ੍ਯਜ ਮਾਮਮ੍ਬਿਕੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਨਿष੍ਕਾਮਮੇਵ ਚ
ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿषੇਕਾਲ੍ਲਭਤੇ ਪਤ੍ਨੀ ਗੁਰੁਂ ਭਰ੍ਤੁਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਮਮ ਰਤੇ ਨਿਬਨ੍ਧੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਰਸ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਂ ਮਤ੍ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਤ੍ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ—
ਅਤ੍ਰਿਃ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹੋ ਵਸਿष੍ਠਃ ਕ੍ਰਤੁਰਂਗਿਰਾਃ
ਅਤਰੀ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਕ੍ਰਤੁ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਾ—
ਆਸੁਰਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਚੇਤਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ 4.33.
ਆਸੁਰੀ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਸੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ—
ਸਨਕਸ਼੍ਚ ਸਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਦਮਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਃ
ਸਨਕ, ਸਨੰਦ, ਕਰਦਮ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ—
ਸ਼ਾਤਾਤਪਃ ਪਿਪ੍ਪਲਸ਼੍ਚ ਸ਼ਂਕੁਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਪਰਾਸ਼ਰਃ
ਸ਼ਾਤਾਤਪ, ਪਿੱਪਲਾ, ਸ਼ੰਕੁ, ਸੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਪਰਾਸ਼ਰ—
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਸ਼੍ਚ ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਰਾਸ੍ਤੀਕਸ਼੍ਚ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕਃ
ਦੁਰਵਾਸਾ, ਜਰਤਕਾਰੁ, ਆਸਤੀਕ ਅਤੇ ਵਿਭਾਂਡਕ—
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਤਾਂਸ਼੍ਚ ਤਪੋਨਿष੍ਠਾਨਾਗਤਾਂਸ਼੍ਚ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਨ੍
ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ,
ਤਤ੍ਰੋਵਾਸ ਜਗਦ੍ਧਾਤਾ ਤਦ੍ਧਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਸਾ
ਉਥੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੀ।
ਆਸ਼ਿषਂ ਯੁਯੁਜੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਤਾਨ੍ਵਿਭੁਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਟਿਕਾਇਆ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਮੁਨਯੋ ਦੇਵਂ ਕਥਮੇषਾ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕੇ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਕਿਵੇਂ ਆਈ?'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੀਨਾਂ ਵਚਨਮੁਵਾਚ ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਪੂਰ੍ਵਂ ਨृਤ੍ਯਗੀਤਂ ਚ ਚਿਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਾਵਹਾ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤਾਂ ਧਾਤਾ ਜਹਾਸ ਮੁਨਿ ਸਂਸਦਿ
ਉਸ ਨੇ ਨਵਾਂ ਨਾਚ ਅਤੇ ਗੀਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਕismet ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੱਸ ਪਏ।