ਦੁਃਸ਼ੀਲਾ ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਬੇਵਫਾ ਔਰਤ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਸਾਮੇਵਂਵਿਧਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਯਾਤਿ ਪਰਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਭਵੇ ਰਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੇषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਤਮ੍
ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਜ-ਸਵਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈਕੁਲ੍ਯਾਨ੍ਨਹਿ ਤਤ੍ਸਾਧ੍ਯਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਮੇਵ ਕੇਵਲਮ੍ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾ ਸਾ ਚ ਕੋਪਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਧਰਾ
ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨਚਾਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ—ਸਿਰਫ ਆਮ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਹੋਠਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੋਹਿਨ੍ਯੁਵਾਚ
ਮੋਹਿਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ:
ਤ੍ਵਯਾ ਨਿਬੋਧਿਤਾ ਨੀਤਿਰ੍ਮਨੋ ਮੇ ਨ ਸ੍ਥਿਰਂ ਭਵੇਤ੍
ਤੇਰੇ ਸਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵੇ ਜਾਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ੍ਮृਤਾਃ
ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹਾਂ।
ਨਿषਿषੇਧ ਚ ਮਾਂ ਰਮ੍ਭਾ ਪ੍ਰਦਦੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੀਦृਸ਼ਮ੍
ਰੰਭਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸਮਧੁਸ੍ਤਵ ਸ਼ਾਪੇਨ ਸ ਜਗਾਮ ਹਤੋਦ੍ਯਮਃ 4.32.
ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸਮਧੂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇष੍ਵੇਵ ਮੇ ਜਾਡ੍ਯਂ ਬਭੂਵ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਵਿਭੋ
ਹੁਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਤਵਾਸ਼੍ਲੇषਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਜ੍ਵਰਾऽਹਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
ਸਨ੍ਤੋ ਗਰ੍ਵਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਜੀਵਿਨਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਜੀਵ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਰਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨृਪਤਿਃ ਕਰ੍ਮਣਾ ਦਦਤਿ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਰਾਜਾ ਹੱਥ ਫੜਦਾ ਹੈ (ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਹਕਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਵਾਹਨਪਾਲਕਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਭਾਰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛਚ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਜਠਰਂ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕੇਚਨ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਕृਮਯੋ ਵਿष੍ਠਾਯਾਂ ਦੈਵਦੋषਤਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੰਦ ਵਿਚ ਕੀੜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਨਰਕਂ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਤਤ੍ਰ ਪਚ੍ਯਤੇ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਮਲ-ਪਿਸਾਬ ਵਿਚ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ਸੁਰਾ ਨਰਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਜਨ੍ਤਵਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਦੇਵਤਾ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੀਚ ਜੀਵ।
ਕੇਚਿਦ੍ਭੂਪਾ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਜਾਤਯਃ 4.32.
ਕੁਝ ਲੋਕ ਰਾਜੇ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਲੇਛ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਨ੍ਮੂਰ੍ਖਾਃ ਕੇਚਿਦਨ੍ਧਾਃ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਕੇਚਨ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੂਰਖ, ਕੁਝ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ਪਠਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਗੁਰੁਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਕਈ ਲੋਕ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਰਥ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਪਸ੍ਵੀ ਨਵਘਾਤੀ ਚ ਤ੍ਵਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਤਪਸੀ, ਨੌ ਵਾਰੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੂੰ ਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ—
ਕਾਚਿਦ੍ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਤਦਾਹਾਰਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਵਾऽਙ੍ਗ ਵਿਕ੍ਰਯਮ੍
ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਿਆ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੇਚ ਕੇ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇषਾਮਾਲਿਙ੍ਗਨੇਨੈਵ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਖਣ੍ਡਨਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲੇ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਫਲਬੀਜਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨਕੋ ਹਰਿਃ
ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਬੀਜ, ਹਰੀ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਬਲਵਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਜਨਾਰਦਨ, ਕਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟੁਰੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪਾਦਾਬ੍ਜਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਗਤਾ
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਵੇਖਣ ਆਈ।
ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਯਾ ਸ੍ਵਯਮਾਗਤਾ
ਉਹ ਖੁਦ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਈ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਪਾਦਰਜਸਾ ਯਸ਼ਸਾ ਭਾਨ੍ਤਿ ਯੋषਿਤਃ 4.32.
ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਧਾਤਾ ਜਗਤਾਂ ਚਕਮ੍ਪੇ ਕੁਲਟਾਭਯਾਤ੍
ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਿਆ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਆਪ ਕੰਬ ਗਿਆ।