ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਵਦ ਕੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਬਭੂਵ ਤਨੁਸਂਗਮਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ?
ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਕਿਂਪ੍ਰਕਾਰਂ ਕਿਂਵਿਧਂ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਕਿਵੇਂ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਸ ਦਾ ਮੰਡਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ?
ਕੁਤੂਹਲਂ ਭਵਤਿ ਮੇ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਨਵਂ ਨਵਮ੍
ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਵਾਂ ਨਵਾਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਥਾ ਪੁਰਾਣਸਾਰਾਣਾਂ ਰਾਸਯਾਤ੍ਰਾ ਹਰੇਰਹੋ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸਾਰ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ੁਭੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਣੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਦਯੇ ਮੁਨੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀ! ਸੁਭ ਘੜੀ ਚੌਦਸ ਦੀ ਰਾਤ, ਜਦ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਯੂਥਿਕਾਮਾਲਤੀਕੁਨ੍ਦਮਾਧਵੀਪੁष੍ਪਵਾਯੁਨਾ
ਯੂਥਿਕਾ, ਮਾਲਤੀ, ਕੁੰਦ ਤੇ ਮਾਧਵੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਕੇ ਹਵਾ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ,
ਨਵਪਲ੍ਲਵਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਂਸ੍ਕੋਕਿਲਰੁਤਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਨਰ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਸ੍ਤੂਰੀਕੁਂਕੁਮੇਨ ਸੁਵਾਸਿਤਮ੍
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮੰਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਪ੍ਰਸੂਨੈਸ਼੍ਚਮ੍ਪਕਾਨਾਂ ਚ ਕਸ੍ਤੂਰੀਚਨ੍ਦਨਾਨ੍ਵਿਤੈਃ 4.28.
ਚੰਪਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਚੰਦਨ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਦੀਪ੍ਤਂ ਰਤ੍ਨਪ੍ਰਦੀਪੈਸ਼੍ਚ ਧੂਪੇਨ ਸੁਰਭੀਕृਤਮ੍
ਚਮਕਦੇ ਰਤਨ ਦੀਆਂ ਦੀਵਟੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ ਮਹਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਪਰਿਤੋ ਵਰ੍ਤੁਲਾਕਾਰਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਥੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸਿਆਂ, ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ ਦਾ ਮੰਡਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪੁष੍ਪੋਦ੍ਯਾਨੈਃ ਪੁष੍ਪਿਤੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਕ੍ਰੀਡਾਸਰੋਵਰੈਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਕ੍ਰੀਡਨੀਯੈਃ ਸੁਨ੍ਦਰੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰਤਸ਼੍ਰਮਹਾਰਿਭਿਃ
ਸੋਹਣੀਆਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ-ਖੇਡ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਸਨ,
ਦਧਿਪੂਰ੍ਣਸ਼ੁਕ੍ਲਧਾਨ੍ਯਜਲੈਰ੍ਨਿਰ੍ਮਞ੍ਛਨੀਕृਤਮ੍
ਦਹੀਂ, ਚਿੱਟੇ ਅਨਾਜ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ,
ਆਮ੍ਰਪਲ੍ਲਵਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸੂਤ੍ਰਬਨ੍ਧੇਨ ਚਾਰੁਣਾ
ਆਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਡੋਰਾਂ ਨਾਲ ਗੁੱਥਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਮਾਲਤੀਮਾਲ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਨਾਰਿਕੇਲਫਲਾਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਚਕਾਰ ਤਤ੍ਰ ਕੁਤੁਕਾਦ੍ਵਿਨੋਦਮੁਰਲੀਰਵਮ੍
ਉਥੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਧਿਕਾ ਸਦ੍ਯੋ ਮੁਮੋਹ ਮਦਨਾਤੁਰਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਧਿਕਾ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਚੇਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੁਨਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਸਾ ਧ੍ਵਨਿਮ੍ 4.28.
ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਉਹ ਫਿਰੋਂ ਉਹੀ ਸੁਰ ਸੁਣੀ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਵਸ਼੍ਯਕਂ ਕਰ੍ਮ ਨਿਃਸਸਾਰ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗृਹਾਤ੍
ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਪਈ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੀ ਚਰਣਾਮ੍ਭੋਜਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਚੱਲ ਪਈ।
ਬਹਿਰ੍ਬਭੂਵੁਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵਰੇਣ ਹृਤਚੇਤਨਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਵਧੀਆ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ, ਕੰਬਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈਆਂ।
ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਸੁਸ਼ੀਲਾਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਬੱਤੀ ਦਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਉਥੋਂ ਚਲ ਪਈਆਂ।
ਤਾਸਾਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਯੁਰ੍ਗੋਪ੍ਯਸ੍ਤਾਸਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਰ ਗੋਪੀਆਂ ਆਈਆਂ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਯਯੁਃ ਸੁਸ਼ੀਲਾਸਂਗੇਨ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚ षੋਡਸ਼
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੋਪੀਆਂ ਚਲ ਪਈਆਂ।
ਏਕਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਾਧਵ੍ਯਾਲ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਯਯੁਃ
ਇੱਕੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਧਵੀਆਂ ਵੀ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਪਈਆਂ।
ਯਯੁਃ ਕੁਨ੍ਤੀਵਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਕੁੰਤੀ ਦੀਆਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਥਣੀਆਂ ਵੀ ਚਲ ਪਈਆਂ।
ਜਾਹ੍ਨਵੀਸਹਚਾਰਿਣ੍ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਯੁਰ੍ਨਵ
ਜਾਹਨਵੀ ਦੀਆਂ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਥਣੀਆਂ ਵੀ ਉਥੋਂ ਚਲ ਪਈਆਂ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਲ੍ਯਃ ਪਂਚਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਯੁਰ੍ਵ੍ਰਜਾਤ੍ 4.28.
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀਆਂ ਪੰਦਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਥਣੀਆਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੋਂ ਚਲ ਪਈਆਂ।