ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇ ਕੇ,
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਫਲਪ੍ਰਦਾਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਯੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਘੋਰੇ ਰੁਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਡਰਾਉਣੇ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਹਨ,
ਦਤ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਚ ਹਰਿਣਾ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਾਭਿਪਦ੍ਮੇ ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਮਧੁਨਾ ਕੈਟਭੇਨ ਚ
ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ, ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਨਾਲ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਜਯੇ ਮੇ ਮਙ੍ਗਲਂ ਦੇਹਿ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭਤਾ ਵਾਲੀ।
ਦੈਤ੍ਯਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਵਚਨੋ ਦਕਾਰਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
‘ਦ’ ਅੱਖਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੇਫੋ ਰੋਗਘ੍ਨਵਚਨੋ ਗਸ਼੍ਚ ਪਾਪਘ੍ਨਵਾਚਕਃ
‘ਰ’ ਅੱਖਰ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਅਤੇ ‘ਗ’ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਯੁਕ੍ਤਿ ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਯਸ੍ਯਾ ਏਤੇ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ 4.27.
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਪਤ੍ਤਿਵਾਚਕੋ ਦੁਰ੍ਗਸ਼੍ਚਾਕਾਰੋ ਨਾਸ਼ਵਾਚਕਃ
‘ਦੁ’ ਅੱਖਰ ਅਪਵਾਦ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ‘ਰਗਾ’ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਗੋ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਵਚਨੋऽਪ੍ਯਾਕਾਰੋ ਨਾਸ਼ਵਾਚਕਃ
‘ਦੁਰਗਾ’ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਆ’ ਨਾਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਵਚਨ ਇਕਾਰੋਤ੍ਕृष੍ਟਵਾਚਕਃ
‘ਸ਼’ ਅੱਖਰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਈ’ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਯਃਸਙ੍ਘੋਤ੍ਕृष੍ਟਦਾਤ੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਉਹ ਸ਼ਿਵਾ ਇਸ ਲਈ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼੍ਰੇਯਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵੋ ਹਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਵਚਨਸ਼੍ਚਾਕਾਰੋ ਦਾਤृਵਾਚਕਃ
‘ਸ਼ਿਵ’ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਆ’ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਅਭਯੋ ਭਯਨਾਸ਼ੋਕ੍ਤਸ਼੍ਚਾਕਾਰੋ ਦਾਤृਵਾਚਕਃ
ਅਭਯ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਡਰ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ, ਭਯਨਾਸ਼ਾ ਮਤਲਬ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਆਕਾਰ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰੀਵਚਨੋ ਮਾਸ਼੍ਚ ਯਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਪਣਵਾਚਕਃ
ਰਾਜਯਸ਼੍ਰੀ ਮਤਲਬ ਰਾਜਸੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਮਾ ਦਾ ਅਰਥ 'ਨਹੀਂ', ਤੇ ਯਾ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਵਚਨੋ ਯਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਪਣਵਾਚਕਃ
ਮਾ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਯਾ ਫਿਰ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਾਰ੍ਧਾਙ੍ਗਭੂਤਾ ਤੇਨ ਤੁਲ੍ਯਾ ਚ ਤੇਜਸਾ
ਉਹ ਨਾਰਾਯਣ ਦੀ ਅਰਧ-ਕਾਇਆ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ੍ਯ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਚਕਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਃ 4.27.
ਉਹ ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਜਯਃ ਕਲ੍ਯਾਣਵਚਨੋ ਯਾਕਾਰੋ ਦਾਤृਵਾਚਕਃ
ਜਯ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੁਭਾਗ, ਤੇ ਯਾ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵ ਮਙ੍ਗਲਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚ ਸਂਪੂਣੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਾਚਕਃ
ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਦੀ ਪਹਚਾਨ ਹੈ।
ਨਾਮਾष੍ਟਕਮਿਦਂ ਸਾਰਂ ਨਾਮਾਰ੍ਥਸਹਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਹ ਅਠ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਰਿਤਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਃ
ਇਹ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸੁੱਤ ਗਏ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਨਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਹ
ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਕਵਚਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਣਨਾਮਕਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਕਵਚ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚ ਸਂਰਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਵਚੇਨ ਵੈ
ਉਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਵਚ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਜਗਾਮ ਭਗਵਾਨ੍ਵृषਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਢ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਸਰਥਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਨਿਰ੍ਭਯਂ ਦਦੌ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਰਥ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਵਚਂ ਵਿਧਿਃ 4.27.
ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਨੇ ਕਵਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਦੌ ਮਹੇਸ਼ਾਯ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚ ਕਵਚਂ ਵਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਕਵਚ ਤੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।