ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਚ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਕਰਤੱਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਹੋਣ—
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵੈਤਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਦਧੀਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਯੁਗਸਂਖ੍ਯਾਕृਤਾਨਿ ਚ
ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਯੋ ਦੋषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੋਜਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੋਸ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਸ਼ਮੀਲਙ੍ਘਨੇ ਦੋषਂ ਨਿਬੋਧ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦਸਮੀ ਦਿਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਇਹ ਤਦ੍ਵਂਸ਼ਹਾਨਿਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ੋਹਾਨਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ 4.26.
ਇੱਥੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹਾਨੀ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਸ਼ਮ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਾਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਯਤ੍ਰ ਵਾਸਰੇ
ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਦਸਮੀ, ਗਿਆਰਮੀ ਜਾਂ ਬਾਰਮੀ ਤिथि ਆਉਂਦੀ ਹੈ,
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਪਾਰਣਮ੍
ਬਾਰਮੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇਰਮੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪੂਰ੍ਣੈਕਾਦਸ਼ੀ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਕਿਂਚਿਦੇਵ ਸਾ
ਜਿੱਥੇ ਪੂਰੀ ਗਿਆਰਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
षष੍ਟਿਦਣ੍ਡਾਤ੍ਮਿਕਾ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਚ ਤਿਥਿਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਸਵੇਰੇ ਤਿੰਨ ਤਿਥੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸੱਠ ਦੰਡਾ ਬਣਦੇ ਹਨ,
ਪਰਤ੍ਰਾਨਸ਼ਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਕृਤ੍ਯਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਦਿਵਸੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰੇऽਹਨਿ
ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਚ ਵਿਧਵਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ, ਯਤੀ ਅਤੇ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮੇਵ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਗृਹਿਣੋ ਵੈष੍ਣਵੇਤਰਾਃ
ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਯਨੀਬੋਧਿਨੀਮਧ੍ਯੇ ਯਾ ਕृष੍ਣੈਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਗਿਆਰਮੀ ਸ਼ਯਨੀ ਤੇ ਬੋਧਿਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਿਰ੍ਣਯੋऽਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਃ 4.26.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਹਵਿष੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਨ ਚ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਪੁਨਰ੍ਜਲਮ੍
ਪੂਰਵਾਹਣੇ ਹਵਿਸ਼ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਚੋਤ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਾਤਃਕृਤ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਠ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ,
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਂ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਪ੍ਰੀਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਵਰਤ ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ,
ਨਿਤ੍ਯਪੂਜਾਂ ਦਿਨੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸਮਾਹਰੇਤ੍
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਰਤ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਸਨਂ ਵਸਨਂ ਪਾਦ੍ਯਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪੁष੍ਪਾਨੁਲੇਪਨਮ੍
ਆਸਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਲੇਪਣ।
ਗਨ੍ਧਂ ਸ੍ਨਾਨੀਯਤਾਮ੍ਬੂਲੇ ਮਧੁਪਰ੍ਕਂ ਪੁਨਰ੍ਜਲਮ੍
ਸੁਗੰਧ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਪਾਨ, ਮਿਠਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੇ ਤਾਜਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਿਸ਼੍ਯਾਸਨੇ ਪੂਤੋ ਧृਤ੍ਵਾ ਧੌਤੇਯਵਾਸਸੀ
ਸ਼ੁੱਧ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਧੋਏ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਰੋਪ੍ਯ ਮਙ੍ਗਲਘਟਂ ਧਾਨ੍ਯਾਧਾਰੇ ਸ਼ੁਭੇ ਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਧਾਣੇ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵषਟ੍ਕਂ ਸਮਾਵਾਹ੍ਯ ਪृਥਗ੍ਧਾਨ੍ਯੈਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਛੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦਿਨਕਰਂ ਵਹ੍ਨਿਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ 4.26.
ਗਣੇਸ਼, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾ।
ਨਾਰਾਧ੍ਯ ਦੇਵषਟ੍ਕਂ ਚ ਯਦਿ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਛੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਿਨਾ ਰਸਮ ਕਰੇ,
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਰਤਾਙ੍ਗਭੂਤਮੇਵ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਗ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਾਮਵੇਦੋਕ੍ਤਧ੍ਯਾਨੇਨ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਪਰਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।