ਯਥਾऽਮृਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਨਾਂ ਦਾਹਕਾਨਾਂ ਯਥਾऽਨਲਃ
ਜਿਵੇਂ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜੇਸ਼ਾਨਾਂ ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰਿਤਾਂ ਸਾਗਰੋ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਚ ਯਥਾऽਸ਼੍ਵਤ੍ਥਃ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਤੁਲਸੀ ਯਥਾ
ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਪਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯੋ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਂਕਰੋ ਯਥਾ
ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਦੇਵਰ੍षੀਣਾਂ ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੀਣਾਂ ਯਥਾ ਭृਗੁਃ
ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਗੁ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਸ਼੍ਚ ਯੋਗਿਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਯੋਗੀਆਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਃ ਸ਼ੈਲਾਨਾਂ ਮਣੀਨਾਂ ਕੌਸ੍ਤੁਭੋ ਯਥਾ
ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਸਤੁਭ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥੋ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਰਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਚ ਨਾਰੀਣਾਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵਰਾ ਪਰਾ 4.26.
ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਨ੍ਦਰੀਣਾਂ ਯਥਾ ਰਮ੍ਭਾ ਯਥਾ ਮਾਯਾ ਚ ਮਾਯਿਨਾਮ੍
ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਭਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਚ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਕਰਤੱਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਹੋਣ—
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵੈਤਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਦਧੀਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਯੁਗਸਂਖ੍ਯਾਕृਤਾਨਿ ਚ
ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਯੋ ਦੋषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੋਜਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੋਸ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਸ਼ਮੀਲਙ੍ਘਨੇ ਦੋषਂ ਨਿਬੋਧ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦਸਮੀ ਦਿਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਇਹ ਤਦ੍ਵਂਸ਼ਹਾਨਿਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ੋਹਾਨਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ 4.26.
ਇੱਥੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹਾਨੀ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਸ਼ਮ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਾਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਯਤ੍ਰ ਵਾਸਰੇ
ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਦਸਮੀ, ਗਿਆਰਮੀ ਜਾਂ ਬਾਰਮੀ ਤिथि ਆਉਂਦੀ ਹੈ,
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਪਾਰਣਮ੍
ਬਾਰਮੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇਰਮੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪੂਰ੍ਣੈਕਾਦਸ਼ੀ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਕਿਂਚਿਦੇਵ ਸਾ
ਜਿੱਥੇ ਪੂਰੀ ਗਿਆਰਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
षष੍ਟਿਦਣ੍ਡਾਤ੍ਮਿਕਾ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਚ ਤਿਥਿਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਸਵੇਰੇ ਤਿੰਨ ਤਿਥੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸੱਠ ਦੰਡਾ ਬਣਦੇ ਹਨ,
ਪਰਤ੍ਰਾਨਸ਼ਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਕृਤ੍ਯਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਦਿਵਸੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰੇऽਹਨਿ
ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਚ ਵਿਧਵਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ, ਯਤੀ ਅਤੇ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮੇਵ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਗृਹਿਣੋ ਵੈष੍ਣਵੇਤਰਾਃ
ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਯਨੀਬੋਧਿਨੀਮਧ੍ਯੇ ਯਾ ਕृष੍ਣੈਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਗਿਆਰਮੀ ਸ਼ਯਨੀ ਤੇ ਬੋਧਿਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਿਰ੍ਣਯੋऽਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਃ 4.26.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਹਵਿष੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਨ ਚ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਪੁਨਰ੍ਜਲਮ੍
ਪੂਰਵਾਹਣੇ ਹਵਿਸ਼ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਚੋਤ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਾਤਃਕृਤ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਠ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ,
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਂ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਪ੍ਰੀਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਵਰਤ ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ,