ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਂ ਪੁਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਸਂਭ੍ਰਮਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੇ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
ਔਰ੍ਵੋ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਃ
ਔਰਵ ਨੇ ਉਥੇ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ।
ਔਰ੍ਵ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰੌਢਾ ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੀ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਚਿਕਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ ।। 4.24.
ਔਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਉਹ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।'
ਅਯੋਨਿਸਮ੍ਭਵਾ ਕਨ੍ਯਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਮੋਹਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਇਹ ਕੁੜੀ ਜਿਹੜੀ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥ ਹੈ।
ਅਤੀਵ ਕਲਹਾਵਿष੍ਟਾ ਕੋਪੇਨ ਕਟੁਭਾषਿਣੀ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਝਗੜਾਲੂ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੜੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।
ਔਰ੍ਵਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰ੍षਸ਼ੋਕਾਨ੍ਵਿਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਔਰਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਵੇਂ ਆ ਗਏ।
ਸ਼ਰਤ੍ਪਾਰ੍ਵਣਚਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਰਤ੍ਪਙ੍ਕਜਲੋਚਨਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਰਤ ਦੀ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਸਰਤ ਦੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਨਵਯੌਵਨਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਵਕ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਉਹ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਤੇ ਵਕਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੁਨਿਰ੍ਮੁਮੋਹ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਮਬਾਣਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਰਿਸ਼ੀ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ ਵ੍ਯਵਧਾਨਂ ਤਪਸ੍ਯਾਯਾਃ ਸਤਤਂ ਮੋਹਕਾਰਣਮ੍
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤਪ ਦੀ ਰੋਕ ਸਦਾ ਮੋਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।'
ਕਾਰਾਗਾਰੇ ਚ ਸਂਸਾਰੇ ਦੁਰ੍ਵਹਂ ਨਿਗਡਂ ਪਰਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੇੜੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਸਙ੍ਗਿਚ੍ਛਾਯਾਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਚ ਕਰ੍ਮਭੋਗਾਤ੍ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਸੰਗਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ।
ਆਦੇਹਂ ਸਙ੍ਗਿਨੀ ਛਾਯਾ ਭੋਗਾਨ੍ਤਂ ਭੋਗ ਏਵ ਚ 4.24.
ਇਹ ਸਰੀਰ ਸਾਥੀ ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਗ ਵੀ ਆਖਰ ਵਿਚ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਤਿਸ਼੍ਚੈਵਾਵਸ਼ੀਲਾਨ੍ਤਾ ਸੁਖੀ ਜਨ੍ਮਨਿਜਨ੍ਮਨਿ
ਜੋ ਮਨ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਸੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੱਦ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਚ੍ਚ ਜੀਵਿਨੋ ਜਨ੍ਮ ਤਾਵਦ੍ਭੋਗਃ ਸੁਖਾਵਹਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਭੋਗ ਜੋ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੱਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਕृष੍ਣਪਾਦਾਬ੍ਜਂ ਮਮ ਵਿਘ੍ਨੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਗਈ।
ਪੁਂਸ਼੍ਚਲ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਨ੍ਮਨਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੈਤ ਦਾ ਮਨ ਇਕ ਨਾਚਣੀ ਨਾਲ ਵਿਲਾਸ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਕਿਂ ਤ੍ਵਹਂ ਤਵ ਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਕਟੂਕ੍ਤਿਸ਼ਤਕਂ ਮੁਨੇ
ਪਰ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਦੇ ਸੌ ਕੜਵੇ ਬੋਲ ਸਹਿ ਲਏ ਹਨ।
ਤਵਾਜ੍ਞਾਂ ਮਸ੍ਤਕੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਾਮਿ ਸੁਤਾਂ ਤਵ
ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਰਹਸ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਾਂ ਕਾਮਾਤ੍ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀਂ ਚੇਜ੍ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚੁਪਚਾਪ ਨਾਚਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਵਿਰਰਾਮ ਮੁਨੇਃ ਪੁਰਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤੀਤ੍ਯੁਵਾਚ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਚ ਯੌਤੁਕਂ ਦਦੌ 4.24.
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਭ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ', ਤੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਵਾਪ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸ੍ਵਕਨ੍ਯਾਵਿਰਹਾਤੁਰਃ
ਮੁਨੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਚੇਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੋਸ਼ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
ਔਰ੍ਵ ਉਵਾਚ ਹਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਪਰਿਣਾਮਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਔਰਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਫਾਇਦੇਮੰਦ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਖਰ ਵਿਚ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਰੋ ਬਨ੍ਧੁਰਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਮਿਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਪੂਜਾ ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਤਪਸ਼੍ਚਾਨਸ਼ਨਂ ਜਪਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਜਪ—
ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿਥਿਸੇਵਨਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ—
ਕਿਮੇਤੈਃ ਪਤਿਭਕ੍ਤਾਯਾ ਅਭਕ੍ਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤੇ ਪਤਿਸੇਵਾ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਤੀ-ਭਗਤ ਜਾਂ ਅਭਗਤ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਰਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਤਤਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਨਾਰਾਯਣਾਧਿਕਮ੍
ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।