ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵਂ ਬਲਿਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਜਹਾਸੋਚ੍ਚੈਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਚੀ ਹੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਛਲੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਕਠਿਨਂ ਸ੍ਤਨਯੋਰ੍ਯੁਗਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਛਾਤੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ।
ਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਸੁਕਠਿਨਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਰਮ੍ਭਾਸ੍ਤਮ੍ਭਵਿਨਿਨ੍ਦਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ।
ਤਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਚ ਵੇषਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਂਦਰ੍ਸ਼ਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ 4.23.
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਪਹਿਰਾਵਾ ਨਿਹਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਤਿਕਾਮਾਤੁਰਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਲਿਨਨ੍ਦਨਃ
ਜਦੋਂ ਬਲੀ ਦਾ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—
ਸਾਹਸਿਕ ਉਵਾਚ ਕਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਚਿਰਂ ਸ੍ਥਾਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਇੱਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।"
ਕਾਮਿਨੀषੁ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰੋ ਨ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਿਣਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੀਏ, ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਜਬਰ ਕਰਨਾ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਂ ਦੇਹਿ ਵਾ ਗਚ੍ਛ ਰਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸੁਰਾਨ੍ਤਿਕੇ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੇ, ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ ਰਸ ਲੈ।
ਦਾਨਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੋष੍ਠਤਾਲੁਕਾ
ਦਾਨਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਗਏ।
ਤਿਲੋਤ੍ਤਮੋਵਾਚ ਕਥਮੇਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਕਾਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਃ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਤਿਲੋਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ, ਐਸਾ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?"
ਤ੍ਵਾਮੇਵਂ ਵਿਮੁਖਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਾਮਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਤਿਕਂ ਯਦਿ
ਜੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂ—
ਅਵਮਨ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਮੂਢੋ ਯੋ ਯਾਤਿ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕੰਮਾ ਆਦਮੀ ਹੈ।
ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਹਾਸ ਬਲਿਨਨ੍ਦਨਃ 4.23.
ਤਿਲੋਤਮਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਭਾਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਭਾਵਜ੍ਞਃ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਜਗਾਮ ਚ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਗਹ੍ਰਰਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਤ੍ਨਦੀਪਾਂਸ਼੍ਚ ਧੂਪਂ ਚ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਲਾਈ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਂ ਚਕਾਰ ਕਾਮਮੋਹਿਤਃ
ਕਾਮ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਅਪਣਾਏ।
ਵਿਪਰੀਤਰਤੌ ਤੁष੍ਟਾ ਬਭੂਵ ਰਸਿਕੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਉਲਟ ਰਤੀ ਵਿਚ ਰਸ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾ ਕਾਮਭਾਵਾਦ੍ਬਲਿਪੁਤ੍ਰਮੁਵਾਚ ਹ
ਤਿਲੋਤਮਾ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਬਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਿਲੋਤ੍ਤਮੋਵਾਚ ਏਵਂਭੂਤਂ ਸ਼ੁਭਦਿਨਂ ਕਦਾ ਮੇ ਭਵਿਤਾ ਪੁਨਃ
ਤਿਲੋਤਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਐਸਾ ਸੁਭ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਫਿਰ ਕਦੋਂ ਆਵੇਗਾ?
ਅਯਿ ਕਿਂ ਰੂਪਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਗੁਣੋ ਵਾ ਤਵ ਦਾਨਵ
ਅਰੇ ਦਾਨਵ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਅਜੀਬ ਸੋਹਣਾਪਣ ਜਾਂ ਗੁਣ ਕੀ ਹੈ?
ਮਾਂ ਵਿਸ੍ਮਰਸਿ ਕਾਲੇਨ ਪੁਰੁषਃ षਟ੍ਪਦੋ ਯਥਾ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਭੰਬੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਸਂਗਮਃ ਸ਼ੁਭਦਿਨੇ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਭਵੇਤ੍ 4.23.
ਸੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਧੇਰੇ ਭਾਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੀਯੂषਭੋਜਨਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸਾਦਪਿ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਃ
ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਜਾਂ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਿष੍ਠ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਨਰਾਲਿਂਗਨਂ ਕੁਰੁ
ਮਹਾਰਾਜ, ਇਕ ਪਲ ਰੁਕ ਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਗਲੇ ਲਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਲਟਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸਾਦਰਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਿਆ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲਿਆ।
ਕੁਲਟਾਲਿਂਗਨਾਲਾਪਾਤ੍ਸੋऽਤਿਕਾਮੀ ਬਭੂਵ ਹ
ਵੈਸ਼ਿਆ ਦੇ ਗਲੇ ਲਗਣ ਤੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇੱਛਾਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸ਼ृਂਗਾਰਮਸੁਰੋऽष੍ਟਵਿਧਂ ਮੁਨੇ
ਮੁਨੀ, ਦਾਨਵ ਨੇ ਫਿਰ ਆਠ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮਕ੍ਰੀੜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਖਦਨ੍ਤਕਰੈਃ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਚਕਾਰ ਵਿਵਿਧਾਂ ਪੁਨਃ ਮੁਨੇਰ੍ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਸ੍ਤੇਨ ਧ੍ਯਾਨਭਙ੍ਗੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਨਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੀ ਧਿਆਨ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈ।
ਅਦृष੍ਟਸ੍ਯ ਤਯੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਲ੍ਮੀਕਾਚ੍ਛਾਦਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਥੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕ ਕੇ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਦੀ ਟੇਕ ਨਾਲ ਓਹ ਲੁਕ ਗਏ।