ਪੂਰ੍ਵਜਾਰਂ ਪਤਿਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਸੂਮ੍
ਉਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ—
ਨ ਦਾਨੇਨ ਨ ਮਾਨੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਸ੍ਤਵਨੇਨ ਵਾ
ਨਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਸਚ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ,
ਸ਼ਯਨੇ ਭੋਜਨੇ ਚਾਪਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਜ੍ਞਾਨੇ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਸੋਣ ਵੇਲੇ, ਖਾਣ ਵੇਲੇ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ,
ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਨਿਪੁਣਾਨਾਂ ਚ ਧ੍ਯਾਨਸਾਧ੍ਯਾ ਚਿਰਂ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਕੁਲਟਾਨਾਂ ਚ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ 4.23.
ਮੈਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਦਚਲਣ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮਮ ਸਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਿਯਤਰਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇषੁ ਸੁਰੇषੁ ਚ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਸ਼ਸ਼ਧਰੇ ਸ੍ਨੇਹੋ ਮੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪਰਃ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰ ਚੰਦ 'ਚ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯੋ ਮੇ ਕਾਮਸਦृਸ਼ੋ ਨ ਭੂਤੋ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕਾਮ ਦੇ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਆਗੇ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨੋ ਯੋषਿਤਾਮਪਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਤਵ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤੇਰੀ ਥਾਂ ਚੰਦ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵਂ ਬਲਿਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਜਹਾਸੋਚ੍ਚੈਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਚੀ ਹੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਛਲੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਕਠਿਨਂ ਸ੍ਤਨਯੋਰ੍ਯੁਗਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਛਾਤੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ।
ਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਸੁਕਠਿਨਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਰਮ੍ਭਾਸ੍ਤਮ੍ਭਵਿਨਿਨ੍ਦਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ।
ਤਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਚ ਵੇषਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਂਦਰ੍ਸ਼ਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ 4.23.
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਪਹਿਰਾਵਾ ਨਿਹਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਤਿਕਾਮਾਤੁਰਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਲਿਨਨ੍ਦਨਃ
ਜਦੋਂ ਬਲੀ ਦਾ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—
ਸਾਹਸਿਕ ਉਵਾਚ ਕਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਚਿਰਂ ਸ੍ਥਾਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਇੱਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।"
ਕਾਮਿਨੀषੁ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰੋ ਨ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਿਣਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੀਏ, ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਜਬਰ ਕਰਨਾ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਂ ਦੇਹਿ ਵਾ ਗਚ੍ਛ ਰਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸੁਰਾਨ੍ਤਿਕੇ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੇ, ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ ਰਸ ਲੈ।
ਦਾਨਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੋष੍ਠਤਾਲੁਕਾ
ਦਾਨਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਗਏ।
ਤਿਲੋਤ੍ਤਮੋਵਾਚ ਕਥਮੇਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਕਾਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਃ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਤਿਲੋਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ, ਐਸਾ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?"
ਤ੍ਵਾਮੇਵਂ ਵਿਮੁਖਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਾਮਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਤਿਕਂ ਯਦਿ
ਜੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂ—
ਅਵਮਨ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਮੂਢੋ ਯੋ ਯਾਤਿ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕੰਮਾ ਆਦਮੀ ਹੈ।
ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਹਾਸ ਬਲਿਨਨ੍ਦਨਃ 4.23.
ਤਿਲੋਤਮਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਭਾਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਭਾਵਜ੍ਞਃ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਜਗਾਮ ਚ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਗਹ੍ਰਰਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਤ੍ਨਦੀਪਾਂਸ਼੍ਚ ਧੂਪਂ ਚ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਲਾਈ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਂ ਚਕਾਰ ਕਾਮਮੋਹਿਤਃ
ਕਾਮ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਅਪਣਾਏ।
ਵਿਪਰੀਤਰਤੌ ਤੁष੍ਟਾ ਬਭੂਵ ਰਸਿਕੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਉਲਟ ਰਤੀ ਵਿਚ ਰਸ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾ ਕਾਮਭਾਵਾਦ੍ਬਲਿਪੁਤ੍ਰਮੁਵਾਚ ਹ
ਤਿਲੋਤਮਾ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਬਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਿਲੋਤ੍ਤਮੋਵਾਚ ਏਵਂਭੂਤਂ ਸ਼ੁਭਦਿਨਂ ਕਦਾ ਮੇ ਭਵਿਤਾ ਪੁਨਃ
ਤਿਲੋਤਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਐਸਾ ਸੁਭ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਫਿਰ ਕਦੋਂ ਆਵੇਗਾ?