ਨਵੀਨਨੀਰਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼ਰਤ੍ਪਙ੍ਕਜਲੋਚਨਮ੍
ਉਹ ਨਵੇਂ ਮੇਘ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਕੋਟਿਕਨ੍ਦਰ੍ਪਲਾਵਣ੍ਯਂ ਲੀਲਾਧਾਮ ਮਨੋਹਰਮ੍ ।। 1.18.
ਉਸਦੇ ਸੋਹਣੇਪਣ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਘਰ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਮੁਰਲੀਹਸ੍ਤਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਸਮ੍
ਉਸਦੇ ਦੋ ਬਾਂਹ ਹਨ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਬਾਂਸਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਪਰਿਵृਤਂ ਕੁਤ੍ਰਚਿਨ੍ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਨੇ
ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ ਤੇ।
ਕੁਤ੍ਰਚਿਦ੍ਗੋਪਵੇषਂ ਚ ਵੇष੍ਟਿਤਂ ਗੋਪਬਾਲਕੈਃ
ਕਦੇ ਉਹ ਗੋਆਲੇ ਦੀ ਵੈਸ਼ਭੂਸ਼ਾ ਪਾ ਕੇ, ਗੋਆਲੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਕਰਂ ਕਾਮਧੇਨੂਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰੂਪਿਣਮ੍
ਉਹ ਕਾਮਧੇਨੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ।
ਵੇਣੁਂ ਕ੍ਵਣਨ੍ਤਂ ਮਧੁਰਂ ਗੋਪੀਸਮ੍ਮੋਹਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗੋਪੀਆਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਨ੍ਤਂ ਪਾਰ੍षਦੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੈਃ
ਉਹ ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੇਵਕ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪੇ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਂ ਪਦ੍ਮਯਾ ਪਰਿषੇਵਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ ਵਿਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਪਦਮਾ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸ਼ਿਵਦਂ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨ ਸ਼ਿਵਰੂਪਿਣਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਂ ਮਹਦ੍ਵਿਰਾਡ੍ਰੂਪਂ ਵਿਸ਼੍ਵੌਘਂ ਯਸ੍ਯ ਲੋਮਸੁ
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਰੋਆਂ ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਵਤਾਰਂ ਬਿਭ੍ਰਨ੍ਤਂ ਬੀਜਂ ਤੇषਾਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ 1.18.
ਉਹ ਅਨੇਕ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਰੂਪਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਚ ਨਿਰੀਹਂ ਚ ਸਾਰਂ ਵਾਙ੍ਮਨਸੋਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਹੈ, ਨਿਰਲੇਪ ਹੈ, ਤੇ ਬੋਲ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਾਰ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਗਜਵਕ੍ਤ੍ਰਃ षਡਾਨਨਃ
ਉਹ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਤੇ ਛੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਜਡੀਭੂਤਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਜਿਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲਈ ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਮੌਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੀ ਸਿਫਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।
ਕਿਂ ਸ੍ਤੌਮਿ ਤਮਨੀਹਂ ਚ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਮੈਂ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਥੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਿਉਂ ਕਰਾਂ?
ਕृਪਾਨਿਧਿਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਭਯਾਰ੍ਤਾ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਿਰ ਨਿਵਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਭਰ੍ਤੁਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਾਕृਤਿਃ
ਪਤੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਦੇਵਸਂਘਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੋਪਰਿ ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਃ ਪ੍ਰਦਦੁਃ ਪਰਮਾਸ਼ਿषਮ੍
ਦੋਹਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਜੀਵਿਤਂ ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਾਪ ਦੇਵਾਨਾਂ ਚ ਵਰੇਣ ਚ 1.18.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦਾਤ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਜੀਉਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਉਪਬਰ੍ਹਣਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਗਰਂ ਪੁਨਃ
ਉਪਬਰਹਣ ਗੰਧਰਵ ਮੁੜ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਦਦੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਤਾਨ੍ਸਤੀ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਤੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਮਹੋਤ੍ਸਵਂ ਚ ਵਿਵਿਧਂ ਹਰੇਰ੍ਨਾਮੈਕਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਤਵਰਾਜਂ ਚ ਸ਼ੌਨਕ
ਹੇ ਸ਼ਉਨਕ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਂ ਹਰੇਰ੍ਦਾਸ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਵੈष੍ਣਵੋਜਨਃ
ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਗਤ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਲਭਤੇ ਫਲਮ੍
ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਫਲ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਸੁਤਮ੍
ਜੋ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੋ ਲਭੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਰष੍ਟਃ ਪ੍ਰਜਾਂ ਲਭੇਤ੍
ਜਿਸਦਾ ਰਾਜ ਖੋ ਗਿਆ, ਉਹਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਖੋ ਗਈ, ਉਹਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।