ਮਾਲਤੀਮਾਲਯਾ ਕਣ੍ਠਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਮਾਲਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਸੁਨਖਂ ਸੁਕਪੋਲਂ ਚ ਪਕ੍ਵ ਬਿਮ੍ਬਾਧਰਂ ਵਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਨਖ ਸੁੰਦਰ, ਗੱਲਾਂ ਰੂਪਵਾਨ, ਤੇ ਹੋਠ ਪੱਕੇ ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਵਧੀਆ ਸਨ।
ਸ਼ਿਖਿਪਿਚ੍ਛਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਬਦ੍ਧਚੂਡਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਕੇਸ ਮੋਰ ਪੰਖ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚੋਟੀ ਸੋਹਣੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।
ਧ੍ਯਾਨਾਸਾਧ੍ਯਂ ਯੋਗਿਨਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਤਰਮ੍
ਉਹ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣੇਮੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਯੋषਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮ ਸਕੀਆਂ।
ਵਿਪ੍ਰਪਤ੍ਨ੍ਯ ਊਚੁਃ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚ ਨਿਰਾਕਾਰਃ ਸਾਕਾਰਃ ਸਗੁਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਤੂੰ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਤੇ ਆਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੈਂ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈਂ।"
ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਾਕृਤਿਃ
"ਤੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰੂਪ, ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ, ਤੇ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ।"
ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿषਯੇ ਯੇ ਚ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
"ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—"
ਯਸ੍ਯ ਲੋਮ੍ਨਾਂ ਚ ਵਿਵਰੇ ਚਾਖਿਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰ
"ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।"
ਤੇਜਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਾਪਿ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨੀ ਚ ਤਤ੍ਪਰਃ 4.18.
"ਤੂੰ ਤੇਜ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਵੀ, ਗਿਆਨ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।"
ਮਹਦਾਦਿਸृष੍ਟਿਸੂਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮੇਵ ਚ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੁੱਖਮ ਤੱਤ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਅਹੋऽਪ੍ਯਾਕਾਰਹੀਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਵਿਗ੍ਰਹਵਾਨਪਿ
ਹਾਏ! ਤੂੰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਜਡੀਭੂਤਾ ਯਤ੍ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇ ਯਨ੍ਨਿਰੂਪਣੇ
ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸਿਫਤ ਜਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੌਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਕਮਲਾ ਰਾਧਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵੇਦਸੂਰਪਿ
ਪਾਰਵਤੀ, ਕਮਲਾ, ਰਾਧਾ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵੀ—
ਵਯਂ ਕਿਂ ਸ੍ਤਵਨਂ ਕੁਰ੍ਮਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਵਰ! ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇਰੀ ਕੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਾਂ?
ਇਤਿ ਪੇਤੁਸ਼੍ਚ ਤਾ ਵਿਪ੍ਰਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਚ੍ਚਰਣਾਮ੍ਬੁਜੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ।
ਵਿਪ੍ਰਪਤ੍ਨੀਕृਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਪੂਜਾਕਾਲੇ ਚ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਤਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਪਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਾਃ 4.18.
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਦ੍ਵਿਜਪਤ੍ਨ੍ਯ ਊਚੁਃ ਦੇਹਿ ਸ੍ਵਂ ਦਾਸ੍ਯਮਸ੍ਮਭ੍ਯਂ ਦृਢਾਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਉਹ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮੋऽਨੁਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਸਰੋਜਂ ਤਵ ਕੇਸ਼ਵ
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਅਸੀਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇਰਾ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਸਕੀਏ।
ਦ੍ਵਿਜਪਤ੍ਨੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਃ ਕਰੁਣਾਨਿਧਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—
ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਪਤ੍ਨੀਭਿਰ੍ਮਿष੍ਟਮਨ੍ਨਂ ਸੁਧੋਪਮਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਤਕੁਮ੍ਭਂ ਰਥਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਆ ਗਿਆ।
ਰਤ੍ਨਦਰ੍ਪਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਰਤ੍ਨਸਾਰਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍
ਉਹ ਰਥ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦਰਪਣਾਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਧੋਏ ਹੋਏ ਸੁੱਚੇ ਕਪੜੇ ਵੀ ਸਨ।
ਸ਼ਤਚਕ੍ਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਮਨੋਯਾਯਿ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਰਥ ਸੌ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਣ ਸੀ।
ਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰੀਧਾਨੈ ਰਤ੍ਨਾਲਂਕਾਰਭੂषਿਤੈਃ
ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜੈਰ੍ਮੁਰਲੀਹਸ੍ਤੈਰ੍ਗੋਪਵੇषਧਰੈਰ੍ਵਰੈਃ 4.18.
ਉਹ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੁਰਲੀ ਫੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਬੜੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਵਰੁਹ੍ਯ ਰਥਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਤੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਤਰੇ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।