ਸਂਘਃ ਸਖੀਨਾਂ ਵृਨ੍ਦਃ ਸ੍ਯਾਦਕਾਰੋऽਪ੍ਯਸ੍ਤਿਵਾਚਕਃ
ਸਖੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਿਨੋਦਸ਼੍ਚ ਸੋऽਸ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਚ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
ਨਖਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੀਵਕ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਸਂਤਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚੰਦਰੀ ਤੇ ਵਕਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਝਲਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਤੁਲ੍ਯਾ ਕਾਨ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਸਦਾ ਯਸ੍ਯਾ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ।
ਸ਼ਰਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨਨੇऽਸ੍ਤਿ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ।
ਇਦਂ षੋਡਸ਼ਨਾਮੋਕ੍ਤਮਰ੍ਥਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਨਾਮ ਅਰਥ ਸਮਝਾ ਕੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਾਯ ਜਨਕਾਯ ਮੇ
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਚ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਪੁਣ੍ਯਾਹੇ ਦੇਵਸਂਸਦਿ 4.17.
ਪੁਸ਼ਕਰ, ਵੱਡੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ।
ਇਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਮਯਾ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਮਿਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਂ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਅਨ੍ਤੇ ਲਭੇਤ੍ਤਯੋਰ੍ਦਾਸ੍ਯਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸਹਚਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵ੍ਰਤਦਾਨੋਪਵਾਸੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਨਿਯਮਪੂਰ੍ਵਕੈਃ
ਸਭ ਵ੍ਰਤ, ਦਾਨ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ,
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਜ੍ਞਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਕਰਣੈਰ੍ਵਿਧਿਬੋਧਿਤੈਃ
ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਕਰਤਬ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ,
ਸ਼ਰਣਾਗਤਰਕ੍ਸ਼ਾਯਾਮਜ੍ਞਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਦਾਨਤਃ
ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ,
ਤਦੇਵ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਪਾਠਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਪਾਠ ਦੀ ਸੋਲਾਂਵੀਂ ਭਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਵਚਂ ਚਾਪਿ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸਾਰਵਿਜਯਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਕਵਚ ਵੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਕृਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸੁਯਤ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਦਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਸਤਕਰਮ ਨਾਲ ਸਤੁਤਿ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਉਹ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਯਦ੍ਰਹਸ੍ਯਂ ਚ ਤਦ੍ਵਦ 4.17.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਰਾਜ਼ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਰੁਣੋਦਯਵੇਲਾਯਾਂ ਜਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਜਾਗਰੁਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਗ ਪਏ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਠ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗੋਪਾਨ੍ਕੇਚਿਦੂਚੁਃ ਕੁਤ ਏਤਦਭੂਦਿਦਮ੍
ਕੁਝ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?'
ਬੁਬੁਧੇ ਮਨਸਾ ਨਨ੍ਦੋ ਗਰ੍ਗਵਾਕ੍ਯਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍
ਨੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਰਗ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਤृਣਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਯਸ੍ਯ ਭ੍ਰੂਭਙ੍ਗਲੀਲਯਾ
ਜਿਸ ਦੀ ਭੌਂਹ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਹੈ,
ਵਿਵਰੇष੍ਵੇਵ ਯਲ੍ਲੋਮ੍ਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਨ੍ਯਖਿਲਾਨਿ ਚ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਤੇਸ਼ਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਯਤ੍ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਭ੍ਰਾਮਂਭ੍ਰਾਮਂ ਤਨ੍ਨਗਰਂ ਦਰ੍ਸ਼ਂਦਰ੍ਸ਼ਂ ਗृਹਂਗृਹਮ੍
ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਘਰ-ਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਨ੍ਦੋ ਵृषਭਾਨਸ਼੍ਚ ਕੌਤੁਕੀ
ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਲੱਭ ਕੇ ਨੰਦ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੂ ਵਿਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਆ ਗਈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ 4.17.
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ,
ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਮੁਦਿਰੇ ਗੋਪਾਃ ਸ੍ਵੇਸ੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਮਨੋਹਰੇ
ਸਾਰੇ ਗੋਪ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਬਲਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਭਿਃ ਸਹ ਕੌਤੁਕਾਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਦੇਵ, ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ,