ਰਾਧੇਤ੍ਯੇਵਂ ਚ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾ ਰਾਕਾਰੋ ਦਾਨਵਾਚਕਃ
ਉਹ ਰਾਧਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; 'ਰਾ' ਅੱਖਰ ਦਾਨ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਯਂ ਤੇਨ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਹ ਰਾਸ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸੇਸ਼ਵਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਰਸਿਕਾਨਾਂ ਚ ਦੇਵੀਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀ ਪਰਾ
ਉਹ ਸਭ ਰਸਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰਾਣੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰੇਯਸੀ ਸਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਤਿਪ੍ਰਿਯਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਕृष੍ਣੋ ਵਾऽਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਸਹਚਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਰੂਪਂ ਸਨ੍ਨਿਧਾਤੁਂ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਚਾਵਲੀਲਯਾ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਹੈ।
ਵਾਮਾਙ੍ਗਾਰ੍ਧੇਨ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਯਾ ਸਂਭੂਤਾ ਪਰਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਪਰਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰਾਸ਼ਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਤੀ ਸਤੀ 4.17.
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਕृषਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਵਚਨੋ ਨ ਏਵੋਤ੍ਕृष੍ਟਵਾਚਕਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ੀਰ ਸ਼ਬਦ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ।
ਅਸ੍ਤਿ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇਨ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਘਃ ਸਖੀਨਾਂ ਵृਨ੍ਦਃ ਸ੍ਯਾਦਕਾਰੋऽਪ੍ਯਸ੍ਤਿਵਾਚਕਃ
ਸਖੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਿਨੋਦਸ਼੍ਚ ਸੋऽਸ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਚ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
ਨਖਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੀਵਕ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਸਂਤਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚੰਦਰੀ ਤੇ ਵਕਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਝਲਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਤੁਲ੍ਯਾ ਕਾਨ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਸਦਾ ਯਸ੍ਯਾ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ।
ਸ਼ਰਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨਨੇऽਸ੍ਤਿ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ।
ਇਦਂ षੋਡਸ਼ਨਾਮੋਕ੍ਤਮਰ੍ਥਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਨਾਮ ਅਰਥ ਸਮਝਾ ਕੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਾਯ ਜਨਕਾਯ ਮੇ
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਚ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਪੁਣ੍ਯਾਹੇ ਦੇਵਸਂਸਦਿ 4.17.
ਪੁਸ਼ਕਰ, ਵੱਡੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ।
ਇਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਮਯਾ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਮਿਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਂ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਅਨ੍ਤੇ ਲਭੇਤ੍ਤਯੋਰ੍ਦਾਸ੍ਯਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸਹਚਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵ੍ਰਤਦਾਨੋਪਵਾਸੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਨਿਯਮਪੂਰ੍ਵਕੈਃ
ਸਭ ਵ੍ਰਤ, ਦਾਨ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ,
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਜ੍ਞਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਕਰਣੈਰ੍ਵਿਧਿਬੋਧਿਤੈਃ
ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਕਰਤਬ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ,
ਸ਼ਰਣਾਗਤਰਕ੍ਸ਼ਾਯਾਮਜ੍ਞਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਦਾਨਤਃ
ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ,
ਤਦੇਵ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਪਾਠਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਪਾਠ ਦੀ ਸੋਲਾਂਵੀਂ ਭਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਵਚਂ ਚਾਪਿ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸਾਰਵਿਜਯਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਕਵਚ ਵੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਕृਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸੁਯਤ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਦਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਸਤਕਰਮ ਨਾਲ ਸਤੁਤਿ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਉਹ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਯਦ੍ਰਹਸ੍ਯਂ ਚ ਤਦ੍ਵਦ 4.17.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਰਾਜ਼ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਰੁਣੋਦਯਵੇਲਾਯਾਂ ਜਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਜਾਗਰੁਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਗ ਪਏ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਠ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ।