ਅਥ ਵਾ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰਂ ਹੇਤ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਰਾਧਾषੋਡਸ਼ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਚ ਵृਨ੍ਦਾਨਾਮ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੋਲੋਕੇ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕृष੍ਣੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤਾਨਿ ਮੇ ਵਦ ਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਾਂ ਤੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸਾਮਵੇਦੇ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਮ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਅਭ੍ਯਂਤਰਾਣਿ ਤੇषਾਂ ਵਾ ਤਦਨ੍ਯਾਨ੍ਯੇਵ ਮੇ ਵਿਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਾਮ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਈ ਨਾਮ ਹਨ?
ਨਾਮਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨਿ ਚ
ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਲੱਭਣੇ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾ ਕृष੍ਣਪ੍ਰਿਯਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ ।। 4.17.
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵਾਮਾਂਗਸਂਭੂਤਾ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਤੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਾਨ੍ਤਾ ਸ਼ਤਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾ
ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਾਵਤੀ, ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੌ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਧੇਤ੍ਯੇਵਂ ਚ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾ ਰਾਕਾਰੋ ਦਾਨਵਾਚਕਃ
ਉਹ ਰਾਧਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; 'ਰਾ' ਅੱਖਰ ਦਾਨ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਯਂ ਤੇਨ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਹ ਰਾਸ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸੇਸ਼ਵਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਰਸਿਕਾਨਾਂ ਚ ਦੇਵੀਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀ ਪਰਾ
ਉਹ ਸਭ ਰਸਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰਾਣੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰੇਯਸੀ ਸਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਤਿਪ੍ਰਿਯਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਕृष੍ਣੋ ਵਾऽਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਸਹਚਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਰੂਪਂ ਸਨ੍ਨਿਧਾਤੁਂ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਚਾਵਲੀਲਯਾ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਹੈ।
ਵਾਮਾਙ੍ਗਾਰ੍ਧੇਨ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਯਾ ਸਂਭੂਤਾ ਪਰਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਪਰਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰਾਸ਼ਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਤੀ ਸਤੀ 4.17.
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਕृषਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਵਚਨੋ ਨ ਏਵੋਤ੍ਕृष੍ਟਵਾਚਕਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ੀਰ ਸ਼ਬਦ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ।
ਅਸ੍ਤਿ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇਨ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਘਃ ਸਖੀਨਾਂ ਵृਨ੍ਦਃ ਸ੍ਯਾਦਕਾਰੋऽਪ੍ਯਸ੍ਤਿਵਾਚਕਃ
ਸਖੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਿਨੋਦਸ਼੍ਚ ਸੋऽਸ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਚ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
ਨਖਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੀਵਕ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਸਂਤਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚੰਦਰੀ ਤੇ ਵਕਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਝਲਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਤੁਲ੍ਯਾ ਕਾਨ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਸਦਾ ਯਸ੍ਯਾ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ।
ਸ਼ਰਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨਨੇऽਸ੍ਤਿ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ।
ਇਦਂ षੋਡਸ਼ਨਾਮੋਕ੍ਤਮਰ੍ਥਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਨਾਮ ਅਰਥ ਸਮਝਾ ਕੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਾਯ ਜਨਕਾਯ ਮੇ
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਚ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਪੁਣ੍ਯਾਹੇ ਦੇਵਸਂਸਦਿ 4.17.
ਪੁਸ਼ਕਰ, ਵੱਡੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ।
ਇਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਮਯਾ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਮਿਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਂ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,