ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਸਾ ਸਦ੍ਯਃ ਕਾਮਬਾਣਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾ
ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਓਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਰਹਸਿ ਚਿਰਂ ਰੇਮੇ ਤਯਾ ਸਹ
ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਓਮ' ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ।
ਰਾਧਾ ਸਮਾ ਸਾ ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਦ੍ਗੋਪੀਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਸਦੀ ਕismet ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਧਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਗੋਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬਣ ਗਈ।
ਵृਨ੍ਦਯਾऽਤ੍ਰ ਕृਤਾ ਕ੍ਰੀਡਾ ਤੇਨ ਵਾ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ
ਉਥੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ।
ਯੇਨ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਨਾਮ ਨਿਬੋਧ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤੁਲਸੀਵੇਦਵਤ੍ਯੌ ਚ ਵਿਰਕ੍ਤੇ ਭਵਕਰ੍ਮਣਿ
ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਵੇਦਵਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਾਰਕ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਸਨ,
ਦੈਵਾਦ੍ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਃ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਖਾਸੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸ਼ੰਖਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਸਾ ਚੈਵ ਹਰਿਸ਼ਾਪੇਨ ਵृਕ੍ਸ਼ਰੂਪਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ 4.17.
ਹਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਦਰਖ਼ਤ ਬਣ ਗਈ।
ਤਥਾ ਤਸ੍ਥੌ ਚ ਸਤਤਂ ਸ਼ਿਲਾਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸੁਂਦਰੀ ਤਥਾऽਪਿ ਚ ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਕਿਂਚਿਦੁਕ੍ਤਂ ਮੁਨੇ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੀ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੱਟ ਤੇ ਰਹੀ; ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਪਸਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਦਿਦਂ ਚ ਤਪੋਧਨ
ਇਹ ਥਾਂ ਉਸਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ।
ਅਥ ਵਾ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰਂ ਹੇਤ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਰਾਧਾषੋਡਸ਼ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਚ ਵृਨ੍ਦਾਨਾਮ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੋਲੋਕੇ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕृष੍ਣੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤਾਨਿ ਮੇ ਵਦ ਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਾਂ ਤੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸਾਮਵੇਦੇ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਮ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਅਭ੍ਯਂਤਰਾਣਿ ਤੇषਾਂ ਵਾ ਤਦਨ੍ਯਾਨ੍ਯੇਵ ਮੇ ਵਿਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਾਮ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਈ ਨਾਮ ਹਨ?
ਨਾਮਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨਿ ਚ
ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਲੱਭਣੇ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾ ਕृष੍ਣਪ੍ਰਿਯਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ ।। 4.17.
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵਾਮਾਂਗਸਂਭੂਤਾ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਤੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਾਨ੍ਤਾ ਸ਼ਤਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾ
ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਾਵਤੀ, ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੌ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਧੇਤ੍ਯੇਵਂ ਚ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾ ਰਾਕਾਰੋ ਦਾਨਵਾਚਕਃ
ਉਹ ਰਾਧਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; 'ਰਾ' ਅੱਖਰ ਦਾਨ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਯਂ ਤੇਨ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਹ ਰਾਸ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸੇਸ਼ਵਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਰਸਿਕਾਨਾਂ ਚ ਦੇਵੀਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀ ਪਰਾ
ਉਹ ਸਭ ਰਸਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰਾਣੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰੇਯਸੀ ਸਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਤਿਪ੍ਰਿਯਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਕृष੍ਣੋ ਵਾऽਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਸਹਚਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਰੂਪਂ ਸਨ੍ਨਿਧਾਤੁਂ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਚਾਵਲੀਲਯਾ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਹੈ।
ਵਾਮਾਙ੍ਗਾਰ੍ਧੇਨ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਯਾ ਸਂਭੂਤਾ ਪਰਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਪਰਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰਾਸ਼ਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਤੀ ਸਤੀ 4.17.
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਕृषਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਵਚਨੋ ਨ ਏਵੋਤ੍ਕृष੍ਟਵਾਚਕਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ੀਰ ਸ਼ਬਦ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ।
ਅਸ੍ਤਿ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇਨ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।