ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਾਵਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਤਮ੍ ਸ ਯਾਤਿ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਯਾਵਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਦਿਵਾਕਰੌ ।। 1.17.
ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਮੁਆਫੀ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੌ ਸਾਲ ਹਨ; ਉਹ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਕਾਲਸੂਤਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨਕੋ ਜ੍ਞਾਨਦਾਯਕਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਭ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਏषਾਂ ਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਵਿਪ੍ਰਪੁਙ੍ਗਵ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਨਾਗਤੋ ਹਰਿਰਤ੍ਰੇਤਿ ਵ੍ਯਰ੍ਥਾऽऽਕਾਸ਼ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹਰੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਹੈ।"
ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਭਦ੍ਰਂ ਬ੍ਰੂਤ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਮੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਹ ਮੈਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਲਈ, ਕੁਝ ਆਖੋ।
ਯੂਯਂ ਚ ਭਾਵੁਕਾ ਬ੍ਰੂਤ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਂਸ਼ਾਂਸ਼ਿਨੋਰ੍ਨ ਭੇਦਸ਼੍ਚੇਦਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।
ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯਮਸਾਧ੍ਯਮਸਤਾਮਪਿ
ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਾੜਿਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਕਿਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਃ ਕਿਂ ਮਹਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਛੋਟੇ ਤੇ ਵੱਡੇ, ਦੋਵੇਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਕਿਉਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿषਯੀ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਨਿਵਾਸਕृਤ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਲੋਕਾਸ਼੍ਚਰਾਚਰਾਃ 1.17.
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵ ਲੋਕ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ—ਸਭ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਚ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਕਃ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਦ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਸਤ੍ਯਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚਾ ਤੇ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ਼੍ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਨ੍ਤਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਦਾ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਖੜੇ ਹਨ।
ਗੋਲੋਕੇ ਦ੍ਵਿਭੁਜਃ ਕृष੍ਣੋ ਰਾਧਾਕਾਨ੍ਤਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਦਾ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਖੜੇ ਹਨ।
ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ ਚਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਤਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਣ੍ਡਲਾਕਾਰਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਕੋਟਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਇਕ ਚਕਰ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਨਵੀਨਨੀਰਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਪੀਤਵਾਸਸਮ੍
ਉਹ ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਿਸ਼ੋਰਨਯਨਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਚ੍ਛਾਨ੍ਤਂ ਸਸ੍ਮਿਤਮੀ ਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵੋऽਹਂ ਚ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕਃ ।। 1.17.
ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਬੱਚੇ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਜੀਵਯ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਗੰਧਰਵ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਲਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਜੋ ਜਨਾਰਦਨ ਸੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਮਾਲਤੀਮੂਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਾਨਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਆਗੂ ਬਣ ਕੇ, ਸਭ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਮਣ੍ਡਲੁਜਲਂ ਦਦੌ ਗਾਤ੍ਰੇ ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਚ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮੰਡਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਸ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ।
ਜ੍ਞਾਨਦਾਨਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਜ੍ਞਾਨਾਨਨ੍ਦਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ।
ਵਹ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬਭੂਵ ਜਠਰਾਨਲਃ
ਅੱਗ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਜਾਗ ਪਈ।
ਤਸ੍ਯ ਵਾਯੋਰਧਿष੍ਠਾਨਾਜ੍ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਵਰੂਪਿਣਃ
ਉਸ ਵਾਯੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਧਿष੍ਠਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਦृष੍ਟਿਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਬਭੂਵ ਹ
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਹੀ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਸ਼ਵਸ੍ਤਥਾऽਪਿ ਨੋਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਯਥਾ ਸ਼ੇਤੇ ਜਡਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਲਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਉੱਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਈ ਰਹੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਾਤ੍ਸਾਧ੍ਵੀ ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।