ਨ ਹਿ ਕਾਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰੋ ਦੇਵੋ ਨ ਹਿ ਕਾਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰੋ ਗੁਰੁਃ
ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਗੁਰੂ।
ਨ ਹਿ ਕਾਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਃ ਪ੍ਰਾਣਾ ਨ ਹਿ ਕਾਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ 4.17.
ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਔਰਤ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ।
ਯਥੈਕਪੁਤ੍ਰੇ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਚ ਕਾਮਿਨਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਲਗਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲੋਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਭਯੇषੁ ਭੀਤਾਨਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਵਿਦੁषਾਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਡਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਯਥਾ ਜਾਰੇ ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀਨਾਂ ਸਾਧ੍ਵੀਨਾਂ ਚ ਤਥਾ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਜਿਵੇਂ ਪਰਾਏ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲਈ ਲਗਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਰਣਂ ਜੀਵਨਂ ਤਾਸਾਂ ਜੀਵਨਂ ਮਰਣਾਧਿਕਮ੍ ਅਨ੍ਯਸ਼ੋਕਨਿਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਕਾਲੇਨ ਪਾਨਭੋਜਨਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ; ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ।
ਵਿਪਰੀਤਃ ਕਾਨ੍ਤਸ਼ੋਕੋ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਦਹੋ
ਪਰ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਵੀ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਰੇ ਭੋਗਦੇਹਾਨ੍ਤੇ ਸਾਧ੍ਵੀ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਭੋਗ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਉੱਤੇ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾऽਹਂ ਤ੍ਵਯਿ ਵਿਭੋ ਪਸ਼੍ਯ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਮ੍ ਹਿਤਂ ਪੀਯੂषਸਦृਸ਼ਂ ਭਯਸਂਵਿਗ੍ਨਮਾਨਸਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਖਾਵਾਂਗੀ, ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਵਤ੍ਸੇ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਧੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।
ਮੁਕ੍ਤਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਨਾਹਮੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਨਿਰ੍ਵਾਣਤਾਂ ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਭੋਗੀ ਭੋਗਵਿਕृਨ੍ਤਨੇ 4.17.
ਜਦੋਂ ਭੋਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਭੋਗੀ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਯੁਵਯੋਰ੍ਜਨ੍ਮ ਭਵਿਤਾ ਭਾਰਤੇ ਸਤਿ
ਫਿਰ ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੌ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਗੋਲੋਕਂ ਚ ਗਮਿष੍ਯਥਃ
ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਗੋਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।
ਸਾਧ੍ਵੀ ਵੈ ਸਤ੍ਤ੍ਵਯੁਕ੍ਤਾ ਚ ਮਾ ਮਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ
ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗੀ ਤੇ ਨੇਕ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦੇ।
ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਨ ਚ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍
ਉਹ ਲੋਕ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖ ਦੀ ਨਹੀਂ।
ਯਯਤੁਸ੍ਤੌ ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਵਿਧਿਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਚ ਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮਾਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਜਠਰੇ ਸੁਰਭਾਨਸ੍ਯ ਰੇਤਸਾ
ਪਦਮਾਵਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਸੁਰਭਾਨ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ,
ਵਵृਧੇऽਨੁਦਿਨਂ ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਰਜਗੇਹੇ ਵ੍ਰਜਾਧਿਪਃ
ਉਸ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
ਨਨ੍ਦਦਬਨ੍ਧੁਰ੍ਵਦਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰੂਪਵਾਨ੍ਗੁਣਵਾਨ੍ਸੁਧੀਃ
ਨੰਦ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਦਿਲੋਂ ਦਾਤਾ, ਸੋਹਣਾ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੀ।
ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਾ ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਕਮਲਾਕਲਾ 4.17.
ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਨੇਕ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ।
ਸ ਤਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਾਗਾਨ੍ਤੇ ਯਜ੍ਞਕੁਣ੍ਡਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਯਜਨ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤੇਜਸਾ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਂ ਚ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਕਨਕਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮਾਲਾਵਤੀ ਸ੍ਤਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਪੁਪੋष ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾ
ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛਾਤੀ ਲਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਲਿਆ।
ਨਾਮਰਕ੍ਸ਼ਣਕਾਲੇ ਚ ਵਾਗ੍ਬਭੂਵਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਵੇਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚਕਾਰ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹੀ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਚਕਾਰ ਸੁਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਉਸਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ।
ਅਤੀਵ ਸੁਨ੍ਦਰ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਮੁਨਿਮਾਨਸਮੋਹਿਨੀ
ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀ, ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।
ਈषਦ੍ਧਾਸ੍ਯਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਯਾ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਲੋਚਨਾ
ਹੌਲੀ ਹੱਸਦੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਹਰਾ, ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।