ਗੋਪਾਲਬਾਲਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਵਕੋਟਯਃ
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਰੇ ਗੋਪਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੌ ਕਰੋੜ ਸੀ।
ਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਕੋਟਿਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬृਹਚ੍ਛ੍ਰੋਣ੍ਯਸ਼੍ਚਲਤ੍ਕੁਚਾਃ
ਉਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਵੱਡੀਆਂ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਤੇ ਹਿਲਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਸਨ।
ਤਾਃ ਸੁਸ਼ੀਲਾਦਯੋ ਭਵ੍ਯਾ ਨਾਨਾਲਂਕਾਰਭੂषਿਤਾਃ
ਉਹ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਭਰਪੂਰ ਔਰਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦਾਰੁਹ੍ਯ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਰਥਮਾਰੁਹ੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਚਨ
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਪਲਕੀ ਤੇ ਬੈਠੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਤਾਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਯਯੌ ਦੇਵੀ ਰਤ੍ਨਾਲਂਕਾਰ ਭੂषਿਤਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਯਯੌ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍ 4.16.
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਲੀ।
ਵੀਰਭਾਨੁਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਨੁਰ੍ਗਜਸ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਮੁਦਾ
ਵੀਰਭਾਨੁ ਤੇ ਚੰਦਰਭਾਨੁ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਥੀ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਜਗ੍ਮਤੁਃ ਪਰਯਾ ਮੁਦਾ
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ।
ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਗਜਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਰਥਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੇਚਨ
ਕੁਝ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ, ਕੁਝ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਰਥਾਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ।
ਵृषਸ੍ਥਾ ਗਰ੍ਦਭਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਸਂਗੀਤਤਾਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਕੁਝ ਬਲਦਾਂ ਤੇ, ਕੁਝ ਗਧਿਆਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ, ਤੇ ਸਭ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਸ੍ਮਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਾਲਂਕਾਰਭੂषਿਤਾਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਨ੍ਦੁਕਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪੁਤ੍ਤਲਿਕਾਕਰਾਃ
ਕੁਝ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਵੇषਦ੍ਰਵ੍ਯਕਰਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਲਾਕਰਾ ਵਰਾਃ
ਕੁਝ ਨੇ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਨੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਨਾਂ ਚ ਵਾਹਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਾਸ਼੍ਚਨ
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਵਾਹਕ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਂਗੀਤਨਿਰਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚਿਤ੍ਰਕਥਾਰਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਕੋਟਿਸ਼ਃ ਕੋਟਿਸ਼ਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਾਃ ਕੋਟਿਸ਼ਃ ਕੋਟਿਸ਼ੋ ਰਥਾਃ 4.16.
ਕੋਟੀਆਂ ਤੇ ਕੋਟੀਆਂ ਘੋੜੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੋਟੀਆਂ ਤੇ ਕੋਟੀਆਂ ਰਥ ਵੀ ਸਨ।
ਕੋਟਿਸ਼ਃ ਕੋਟਿਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਵृषੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਵਾਹਕਾਃ
ਕੋਟੀਆਂ ਤੇ ਕੋਟੀਆਂ ਵੱਡੇ ਬਲਦ, ਜਿਹੜੇ ਸਮਾਨ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਹਸ੍ਤਿਪਾਂਕੁਸ਼ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਯਯੁਰ੍ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਵਨਮ੍
ਹਾਥੀ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਤਸ੍ਥੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਵ੍ਰੱਖਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਸੀ।
ਅਦ੍ਯ ਸਂਤਿष੍ਠਤੇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਭਾषਿਤਮ੍ ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਅੱਜ ਇਥੇ ਰਹੋ' — ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ:
ਦੇਵਪ੍ਰੀਤਿਂ ਵਿਨਾ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਨਹਿ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਚ ਕੇਚਨ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਯੂਯਂ ਗृਹਾਨ੍ਰਮ੍ਯਾਨ੍ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਥਾਦ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮੁਦਾ
ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰ ਵੇਖੋਗੇ।
ਦੇਵੀਂ ਚ ਵਟਮੂਲਸ੍ਥਾਂ ਪੂਜਾਂ ਕੁਰੁਤ ਚਣ੍ਡਿਕਾਮ੍ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨ੍ਦਿਨੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸੁषੁਪੁਰ੍ਮੁਦਾ
ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸਦੀ ਚੰਡਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋ ਗਏ।
ਸੁਪ੍ਤੇषੁ ਵ੍ਰਜਨਨ੍ਦੇषੁ ਨਕ੍ਤਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਨੇ
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਨਿਦ੍ਰਿਤਾਸੁ ਚ ਗੋਪੀषੁ ਰਮ੍ਯਤਲ੍ਪਸ੍ਥਿਤਾਸੁ ਚ
ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਪਲੰਗਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ,
ਕਾਸੁਚਿਚ੍ਛਿਸ਼ੁਯੁਕ੍ਤਾਸੁ ਸਖੀਯੁਕ੍ਤਾਸੁ ਕਾਸੁਚਿਤ੍
ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ,
ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਕੌਮੁਦੀਯੁਕ੍ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਪਿ ਮਨੋਹਰੇ
ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਤੇ ਚੰਦਨੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਰਾਤ ਸੀ,
ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਨਿ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਮੇ ਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਸਨ, ਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਪਹਰ ਲੰਘ ਗਿਆ,
ਬਿਭ੍ਰਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾਂਸ਼ੁਕਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਰਤ੍ਨਮਾਲ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਨਜ਼ੁਕ, ਦਿਵਿਆ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ,