ਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵਾ ਤਦਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਮੌ ਵਕ੍ਤੁਂ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਅੱਧਾ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬੋਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ।
ਬਾਲੋ ਦ੍ਵਿਪਾਦਂ ਪਾਦਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਬੱਚਾ ਦੋ ਕਦਮ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕਦਮ ਚੱਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਰ੍षਾਧਿਕੋ ਹਿ ਵਯਸਾ ਕृष੍ਣਾਤ੍ਸਂਕਰ੍षਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਵ੍ਰਜਨ੍ਤੌ ਗੋਕੁਲੇ ਬਾਲੌ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਗਮਨੇ ਕ੍ਸ਼ਮੌ
ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।
ਗਰ੍ਗੋ ਜਗਾਮ ਮਥੁਰਾਂ ਵਸੁਦੇਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਨੇ 4.13.
ਗਰਗ ਮਥੁਰਾ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਹੇ ਮুনি।
ਮੁਨਿਸ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਕੁਸ਼ਲਂ ਸੁਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਉਤਸਵ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਦੇਵਕੀ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ।
ਗਰ੍ਗਸ੍ਤਾਵਾਸ਼ਿषਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਮੁਦਾ
ਗਰਗ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕਾਮਿਨੀਨਾਂ ਚ ਪਤਿਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪੁਙ੍ਗਵਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ فرمایا: ਪੰਜਾਹ ਕਾਮਣੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣਿਆ।
ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਨਿਪੁਣੋ ਯੁਵਾ
ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਤਤੋऽਧੁਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈष੍ਣਵੋਚ੍ਛਿष੍ਟਭੋਜਨਾਤ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਨਾਲ—
ਕਥਿਤਂ ਕृष੍ਣਚਰਿਤਂ ਨਾਮਾਨ੍ਨਪ੍ਰਾਸ਼ਨਾਦਿਕਮ੍
—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਅੰਨ ਖਵਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਆਦਿਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਏਕਦਾ ਨਨ੍ਦਪਤ੍ਨੀ ਚ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਯਮੁਨਾਂ ਯਯੌ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗਈ।
ਦਧਿਦੁਗ੍ਧਾਜ੍ਯਤਕ੍ਰਂ ਚ ਨਵਨੀਤਂ ਮਨੋਰਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਘਿਉ, ਛਾਛ ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ ਦੇਖਿਆ।
ਮਧੁ ਹੈਯਙ੍ਗਵੀਨਂ ਯਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਸ਼ਕਟਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮਧੂ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਖਾਣਾ ਜੋ ਰਥ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਬਾਲਕਂ ਗੋਪੀ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾऽऽਗਤ੍ਯ ਸ੍ਵਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਗੋਪੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਵੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਬਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਅਹੋ ਕਰ੍ਮੇਦਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੈ ਰੱਬਾ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ?'
ਯਸ਼ੋਦਾਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮੂਚੁਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕਾਃ
ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।
ਬਾਲਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੁਕੋਪ ਨਨ੍ਦਗੇਹਿਨੀ
ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਪਲਾਯਮਾਨਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਹ
ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।
ਯਸ਼ੋਦਾ ਭ੍ਰਮਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਘਰ੍ਮਸਂਯੁਤਾ
ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਥੱਕ ਕੇ ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਮਾਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਪਾਲੁਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ।।4.14.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਦਇਆਲੂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ—
ਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਦੇਵੀ ਸਮਾਨੀਯ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍
ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਆਈ।
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਂ ਯਸ਼ੋਦਾ ਸਾ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਹਸਾ ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ—
ਸੁਵੇषਃ ਪੁਰੁषੋ ਦਿਵ੍ਯੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦਾਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਹ
—ਉਥੇ ਦਰੱਖਤ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੋਹਣੇ ਵੈਸ਼ ਭੂਸ਼ਿਤ ਪੁਰਖ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਜਗਤੀਨਾਥਂ ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਪਤਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਿਯਾ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਉਹ, ਜਦੋਂ ਦਰਖ਼ਤ ਡਿੱਗਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਡਰ ਗਈ ਤੇ ਘਬਰਾ ਗਈ, ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਰਾਣੀ।
ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ਗੋਕੁਲਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਗੋਪਾ ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਗृਹਮ੍
ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਗੋਆਲੇ ਤੇ ਗੋਆਲਣਾਂ ਸਭ ਉਸ ਘਰ ਵੱਲ ਆ ਗਏ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਥਵਿਰੇ ਕਾਲੇ ਤਨਯੋऽਯਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।