ਅਕਾਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਵਚਨਸ੍ਤੇਨ ਕृष੍ਣ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
'ਅ' ਅੱਖਰ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਅਕਾਰੋ ਦਾਤृਵਚਨਸ੍ਤੇਨ ਕृष੍ਣ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
'ਅ' ਅੱਖਰ ਦਾਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਨੂਨਂ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਸ੍ਮਰਣੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਂਹਸੋ ਨਾਸ਼ੋ ਭਵੇਦ੍ਯਤ੍ਸ੍ਮਰਣਾਦਿਕਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृष੍ਣੇਤਿ ਸੁਂਦਰਂ ਨਾਮ ਮਂਗਲਂ ਭਕ੍ਤਿਦਾਯਕਮ੍
'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਨਾਮ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ऋਕਾਰਾਦ੍ਦਾਸ੍ਯਮਤੁਲਂ षਕਾਰਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਮੀਪ੍ਸਿਤਾਮ੍
'ਰਿ' ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, 'ਸ਼' ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਮਨਚਾਹੀ ਭਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਵਿਸਰ੍ਗਾਚ੍ਚ ਲਭਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਵਿਸਰਗ ਤੋਂ ਉਸ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ऋਕਾਰੋਕ੍ਤੇਰ੍ਨ ਤਿष੍ਠਂਤਿ षਕਾਰਾਤ੍ਪਾਤਕਾਨਿ ਚ
'ਰਿ' ਅੱਖਰ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ, 'ਸ਼' ਅੱਖਰ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਥਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਧਾਵਂਤਿ ਗੋਲੋਕਾਤ੍ਕृष੍ਣਕਿਂਕਰਾਃ 4.13.
ਗੋਲੋਕ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੇਵਕ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਦੌੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮ੍ਨਃ ਪ੍ਰਭਾਵਸਂਖ੍ਯਾਨਂ ਸਂਤੋ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਸੰਤ ਜਣ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਗੁਣਾਨ੍ਨਾਮਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚ ਕਿਂਚਿਜ੍ਜਾਨਾਤਿ ਮਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਃ ਸਂਤੋ ਨ ਜਾਨਂਤਿ ਮਹਿਮ੍ਨਃ षੋਡਸ਼ੀਂ ਕਲਾਮ੍
ਵੇਦ ਤੇ ਸੰਤ ਜਣ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਯਥਾਮਤਿ ਯਥਾਜ੍ਞਾਨਂ ਗੁਰੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਮਝ ਆਈ, ਜਿੰਨਾ ਗਿਆਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ।
ਦੇਵਕੀਨਂਦਨਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੋ ਯਸ਼ੋਦਾਨਂਦਨੋ ਹਰਿਃ
ਉਹ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਲਾਡਲਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਦਾ ਰਾਜ ਦਿਲ, ਤੇ ਹਰੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਧਾਰਃ ਸਰ੍ਵਗਤਿਃ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦੀ ਮੰਜਿਲ, ਤੇ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਰਾਧਾਪ੍ਰਾਣੋ ਰਾਧਿਕੇਸ਼ੋ ਰਾਧਿਕਾਰਮਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਰਾਧਾ ਦੀ ਜਾਨ, ਰਾਧਿਕਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਤੇ ਰਾਧਿਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪ ਹੀ ਹੈ।
ਰਾਧਿਕਾਚਿਤ੍ਤਚੋਰਸ਼੍ਚ ਰਾਧਾਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਧਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਪਿਆਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਗੋਵਿਂਦੋ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ
ਗਰੁੜਾ ਦੀ ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ ਗੋਵਿੰਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਤੇ ਸਰਵੋਚ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਹਰਾਣ੍ਯੇਵ ਰਕ੍ਸ਼ ਨਂਦ ਸ਼ੁਭੇਕ੍ਸ਼ਣ 4.13.
ਨੰਦ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਭ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਉਹੀ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਯ ਹਲਿਨੋ ਨਾਮ੍ਨਃ ਸਂਕੇਤਂ ਸ਼ृਣੁ ਮਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਵੱਡੇ ਹਲਧਰ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਸੁਣੋ।
ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਂਤੋऽਸ੍ਯੈਵ ਵੇਦੇषੁ ਤੇਨਾਨਂਤ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 'ਅਨੰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਤਿਵਾਸਾ ਨੀਲਵਾਸਾਨ੍ਮੁਸਲੀ ਮੁਸਲਾਯੁਧਾਤ੍
ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਨੀਲੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ; ਉਸ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਮਸਲ ਹੈ।
ਰੋਹਿਣੀਗਰ੍ਭਵਾਸਾਤ੍ਤੁ ਰੌਹਿਣੇਯੋ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਰੋਹਿਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਗृਹਂ ਨਂਦ ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠ ਸ੍ਵਮਂਦਿਰੇ
ਨੰਦ ਜੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾ ਨਂਦਪਤ੍ਨੀ ਚ ਜਹਾਸ ਬਾਲਕਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਨੰਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਬੱਚਾ ਆਪ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਪੁਟਾਂਜਲਿਯੁਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਂਧਰਃ ਗਤਸ਼੍ਚੇਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਦਾ ਕਰ੍ਮ ਕਰਿष੍ਯਤ੍ਯੇਵ ਕੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ—ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਲੇ ਜਾਵੋਗੇ, ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?
ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੁਭੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁ ਨਾਮ੍ਨਾऽਨ੍ਨਪ੍ਰਾਸ਼ਨਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੁਭ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕੇ, ਨਾਮ ਨਾਲ ਅੰਨ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੋ।
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਕਾ ਵਾ ਰਾਧੇਤਿ ਕਨ੍ਯਕਾ ਕਸ੍ਯ ਚ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ਨਿਗੂਢਂ ਪਰਮਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਇਹ ਰਾਧਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਕੁੜੀ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪੁਰਾ ਗੋਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼ਂਕਰਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਇਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਗੋਲੋਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਸ਼ਾਪਾਦ੍ਦੈਵੇਨ ਗੋਪੀ ਰਾਧਾ ਚ ਗੋਕੁਲੇ
ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਧਾ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਗੋਕੁਲ ਆ ਗਈਆਂ।