ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਨਾਰੀ, ਜਿਸਦੇ ਚੌੜੇ ਕੰਧੇ, ਭਾਰੀ ਨਿਤੰਬ, ਭਰਪੂਰ ਜੰਘਾਂ ਤੇ ਛਾਤੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਅਕਰਿਤੀ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਸੌਤੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮਾਲਾਵਤੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਦੈਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਨਿਵਾਂ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਤੇ ਛਤਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਿਲਕ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾਂ ਬੈਠਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚਾ ਬੋਲੇ, “ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਇੱਥੇ, ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ, ਚੰਨ, ਤੇ ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਹਨ? ਹੇ ਮਾਲਾਵਤੀ, ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੱਕ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੁੱਖੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੋ। ਮੈਂ ਉਪਬਰਹਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ। ਦਿਵਿਆ ਇਕ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਵਤਾਇਆ। ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸੀ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ। ਸਭ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ’ਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਸੋਗ ਤੇ ਪੀੜਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਨਾਂ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਠੀਕ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿਆਂਗੀ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਲਾਵਤੀ, ਜੋ ਧੀਰਜਵਾਨ ਸੀ ਪਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚਾ ਬੋਲੇ, “ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਨਾਜ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਪੱਕਦਾ, ਬਲਕਿ ਕਿਸਾਨ ਵਾਂਗ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪੱਕਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਕਿਸਾਨ ਰਾਹੀਂ, ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਬੀਜਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਆਉਣ ’ਤੇ ਉਹ ਪੂਰਾ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅੱਠ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜਦਾ ਹੈ। ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁੰਨ ਦੇ ਭੂਮੀ ‘ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ, ਚੰਗੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅਣਜੁੱਤੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਂ ਤਾਕਤ, ਨਾਂ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਨਾਂ ਰਾਜ ਤੇ ਨਾਂ ਧਨ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਨਮੋਂ ਜਨਮ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਵਾਧੂ, ਪੁੱਤਰ, ਪੁਤ੍ਰ-ਪੌਤ੍ਰ, ਜਮੀਨ, ਧਨ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਗਲਮਈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਨਮੋਂ ਜਨਮ, ਉਹ ਗਿਆਨ, ਬੁਧੀ, ਕਾਵਿ-ਕਲਾ, ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤ੍ਰ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਾਧੂ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਵਾਧੂ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਲਾਵਤੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਭਰੀ ਵਾਣੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।