ਚਿਤਰਰਥ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੋਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਰ ਕੇ ਕੜੀ ਰੋਈ। ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ, ਪ੍ਰਭੂ! ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ?" ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਪਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ। ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਹ ਗੰਧਰਵ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ? ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਾ ਜਾਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦੁਖ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇੱਛਿਤ ਵਾਧੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਰਲੇ ਹਨ; ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਅਸਲ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿੰਨੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।" "ਸੌੰਦਰ्य, ਗੁਣ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਤ ਵਿਚ, ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤ, ਹਰਿ ਸਮਾਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਾਲੀ, ਚਾਂਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਕਾਮ ਦੇਵ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ, ਬੋਲ ਚਾਲ ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਗੂ ਵਰਗਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੇਵ ਸਮਾਨ, ਸੱਚ ਵਿਚ ਸੱਚ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ, ਰਾਜ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀ।" "ਹੇ ਦੇਵਗਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਘੀ ਦਾ ਭੋਗ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਹੇ ਨਾਰਾਯਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੋਗੇ। ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗਿਆਨ ਸ਼ਕਤੀ ਖੋ ਲੈਣੀ। ਮੈਂ ਯਮ ਦੀ ਜੁਰਿਸਡਿਕਸ਼ਨ ਦੂਰ ਭੇਜ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਤੇ ਹੁਣ, ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਰੋਗ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਕੌਸੀਕੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਈ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਆਏ। ਉਥੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਾਧਵ, ਇੱਕ ਪਿਆਰੇ ਲਈ, ਉਹ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦੇਵੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰੋ। ਸੰਤ ਜਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਿਸ਼ੀ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ, ਅਸਹਾਇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲਗਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਅਥਾਰਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ, ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਤਪस्या ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਾਜ, ਧਨ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸ਼ੌਰਤ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਕੁਝ ਅਜਾਣ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਪਾਉਣ ਵਿਚ ਔਖਾ ਹੈ—ਭਗਤ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਰੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਅਤੇ, "ਸੱਤ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਤਪस्या ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ...