ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਗਾਂਧਰਵੀ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾ।" ਉਸ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, "ਪੁੱਤਰ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਣਨ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ; ਬਿਨਾ ਦੁੱਖ ਦੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਵਾਸਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੂਲਾਧਾਰ, ਸਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ, ਮਣੀਪੂਰ, ਅਤੇ ਅਨਾਹਤ ਚੱਕਰ; ਇਡਾ, ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ, ਮੇਧਾ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਡੀਆਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਹਕ ਹਨ; ਵਿਸ਼ੁੱਧਾ, ਨਿਰੁੱਧਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਵਾ ਦੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਨਾਡੀ; ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਾਡੀ—ਇਹ ਸਾਰੀ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਨਾਡੀਆਂ ਅਤੇ ਹੰਸਾ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ, ਉਹ ਜੀਵ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਸੂਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖੀ ਵੀਣਾ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋচ্চ ਸਾਰ, ਉੱਚਾ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮਨ ਉਚਾਰਿਆ। ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੈਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ, ਰੋ ਪਏ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪੰਜਾਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ। ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।" ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, "ਚੰਦਨ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਹਿਨਾਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖਾਸ ਪਲ ਬਿਤਾਏ; ਚੰਦਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ; ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਟੋਏ 'ਤੇ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ; ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ, ਦੇਵ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੀ; ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਖੇਡਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੁਪ ਚਾਪ ਕੀਤੀਆਂ; ਇਕ ਵਾਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।" ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, "ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗਤ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਵੀ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਔਰਤ ਹਰ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੁੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਖਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਨ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਾਗ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।" ਉਸ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਚਿਤਰਰਥ ਦੀ ਪੁਤਰੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਸਵੇਰੇ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਰੋਣ ਲੱਗੀ। ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਪੁਕਾਰਿਆ, "ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਹੈ—ਪਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਂਦਾ?" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਇਹ ਪਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਗਾਂਧਰਵ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ; ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹਾਂ। ਪਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ? ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵਿਛੋੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋচ্চ ਆਨੰਦ ਹੈ; ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ, ਆਪਣੇ ਆਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਛਿਤ ਸੁਖ-ਸੰਪਦਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।