ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਉਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਨਾਰਾਏਣ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰਿ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵਾ—ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਆਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਚਾਉਂਦੀ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ। ਇਹ ਸਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਜਣਮੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਪੂਜਾਰੀ ਦੀ ਵੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉੱਚਤ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਯੋਗ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਸੁ-ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਤ ਦੇਵਤਾ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਤੇ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ, ਸਤੀ ਨੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਭਗਤਿ ਭਾਵ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨੇਕ ਔਰਤ ਨੇ ਵੀਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਪੂਜਾਰੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈ। ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੱਸਿਆ। ਫਿਰ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਗ੍ਰਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸ੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ, ਜਦ ਤੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ, ਹੋਠ ਅਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਗਏ ਸਨ। "ਹਰ ਉਹ ਕੰਮ ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਮਿਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹਰ ਕਰਮ ਦਾ ਸਾਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਜੋ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਅਵਧੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੋ ਗੁਣੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਪੰਜ ਸੋ ਗੁਣਾ; ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਚਾਰ ਗੁਣਾ। ਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੂਣ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੂਣ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਕਰਮ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦ ਧਰਮ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਕਰਤਾ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਰਹੇਗਾ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮਨੋਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਅਸੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਦਾ ਫਲ ਜਰੂਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਨੇਕ ਔਰਤ, ਜੇਕਰ ਯਜਮਾਨ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਸਿਰਫ਼ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਦ ਪਤੀ ਆਪ ਹੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ? ਜੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?