ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਬੜੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿਚ, ਪਤਨੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਸਸੁਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਭਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤ – ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਭੈਣ ਦੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਜਾਂ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਸੁਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰਕ ਏਕਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਦਾ ਪਿਓ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਭੈਣ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਸਹੇਲੀ, ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ, ਜਾਂ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੋਈ – ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਤਾ-ਸਮਾਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਪਿਓ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਸੱਸ-ਸਸੁਰ ਦੀ ਭੈਣ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੋਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਪੁੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਅਤੇ ਪਰਪੋਤਾ, ਉਹਦੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤ – ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲੰਮੀ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਧੀ ਦੀ ਧੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀ ਪੀੜੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਨ। ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਧੀ, ਭੈਣ ਜਾਂ ਪਾਲੀ ਹੋਈ ਕੁੜੀ – ਇਹ ਸਭ ਮਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਸੁਰ ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਆਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਭਰਾ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣੇ, ਉਹ ਮਿੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਾਲਾ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਤਰਤਾ ਗਿਆਨ, ਜਨਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਮਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੌਥਾ ਰਿਸ਼ਤਾ 'ਨਾਮ-ਰਿਸ਼ਤਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਮਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਵੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਕੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹਨ?" ਸੁਤੀ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਸਪਰਸ਼ ਰਹੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕਰ ਲਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਲਈ ਆਗਿਆ ਲਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨੋਜਾਤ ਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਕੇਵਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵਜਰ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।" "ਕਲਿਆਣਮਿਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਮਾਂ ਸੀ, ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ – ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਸੁਤਪਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਰਦਵਾਜ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।" "ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮਹੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਆਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦੇਵ ਨਹੀਂ। ਸੱਚ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਰੋਗ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਆਦਰਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਤਪਸਿਆ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ, ਮਿੱਤਰਤਾ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।