ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਮੋਤੀ ਦੀ ਨੱਕ ਦੀ ਨਥ ਜੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਇਕਲੀ ਲੜੀ ਐਨੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗਲਾਬੀ ਗਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਪਾਸੀ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਨਖ ਸੁੰਦਰ ਲਾਲ ਲਾਕ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੌਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ। ਉਹ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ, ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਯੋਗਿਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਪਤਝੜ ਦੇ ਚੰਨ ਵਰਗਾ, ਅਤਿ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਸਦਾ ਲਾਲ ਸਿੰਧੂਰ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਕਾਜਲ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਮੋਹਕ ਮুকੁਟ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਲੈਯੁ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸੰਘਾਰਣਹਾਰ ਅਤੇ ਰਕਤਬੀਜ ਦੀ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰਾਹੀ ਬਣ ਕੇ ਉਸਨੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫੁੱਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: "ਆਓ, ਆਓ, ਹੇ ਆਦਰਨੀ ਮਾਤਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਈ ਹੋ। ਆਓ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੂਜਨਯਾ, ਇਥੇ ਵੱਸੋ, ਵੱਡੀ ਦੇਵੀ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵਾਯੂ ਲੈ ਕੇ ਇਥੇ ਆਓ, ਹੇ ਅਪਤਿਤਾ। ਓਂ ਹਰੀਂ ਸ਼ਰੀਂ ਕਲੀਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਚੰਡਿਕਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਇਥੇ ਆਉਣ।" ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੱਦ ਕੇ, ਨਿਯਤ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਿਅਾ, ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਈ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਰਥਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੂਜਨਯਾ ਦੁਰਗਾ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਪੂਜਾ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸਾਤਵਿਕ, ਰਾਜਸਿਕ ਤੇ ਤਾਮਸਿਕ। ਸਾਤਵਿਕ ਪੂਜਾ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਸਿਕ ਸ਼ਾਕਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ। ਵੈਸ਼ਨਵ ਪੂਜਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਪੂਜਾ ਰਾਜਸਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਮਸਿਕ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਕਿਰਾਤ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਖ, ਮੋਖ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 'ਦੁਰਗਾ' ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਹ ਸ਼ੰਖ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੇ: 'ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ੰਖਚੂੜ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।' ਫਿਰ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅਰਘਯ ਪਾਤ੍ਰ ਰੱਖੇ। ਅਤੇ ਗਿੱਲੀ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਤਿਕੋਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ।