ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਦਇਆਵਾਨ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਭੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਅਟੁੱਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਗੁਣਵਾਨ, ਸਤਗੁਣੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤ ਸਤੋਗੁਣੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਮੰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਨਵ ਜਨ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤ ਕੋਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਮੰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਤ੍ਰਕ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਂ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਮਲੇਾਹਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦਾ ਮਲਾਹ। ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਤਾਕਤ ਹੈ—ਇੱਕ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ। ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੱਚ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰਪੋਤਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਵੈਸ਼ਯ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤ ਲਈ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਵੈਸ਼ਯ ਨੇ ਉਸਦੀ ਦਇਆਵਾਨ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, 'ਸੁਰਥ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਯ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਹੋਈ' ਨਾਮਕ ਬਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਗਾ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ? ਅਤੇ ਉਹ ਵੈਸ਼ਯ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸਮਾਧਿ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਗੁਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ? ਕੀ ਉਹ ਪੂਜਾ ਸੀ, ਧਿਆਨ ਸੀ ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਸੀ? ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਵੈਸ਼ਯ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ? ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੈਸ਼ਯ ਕਿਹੜੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ?" ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਰੱਖਿਆ-ਮੰਤ੍ਰ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਣ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਵਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਣ ਨੇ ਰੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਹ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਸੁਹਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾਪਦ, ਅਮਰਤਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਸਾਧਾਰਣ ਚੀਜ਼—ਇੰਦਰਤਾ, ਮਨੁਪਦ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਸਿੱਧੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।' ਵੈਸ਼ਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਫਿਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਕੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਮੰਗਾਂ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਦੇ ਦੇ।' ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਗੋਲੋਕ, ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।' ਸਮਰਨ, ਸਤਿਕਾਰ, ਧਿਆਨ, ਪੂਜਾ, ਗੁਣ ਗਾਉਣਾ—ਇਹ ਸਭ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨੌਂ ਲੱਛਣ ਹਨ।