ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰুষ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਮਿਲੀ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਘ੍ਰਤਾਚੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ, ਕੁਬੇਰਾ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੁੜੀ ਸੋਹਣੀ, ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ, ਆਪਣੇ ਯੁਵਨ ਦੇ ਚਰਮ 'ਚ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰुष ਨੇ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸਤਿ-ਪੁਰਖ, ਸੱਤ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਭੋਗ ਭੇਟ ਕਰਦਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹਨਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਣਮੋਲ ਵਰਦਾਨਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੱਖ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਅਤੇ ਲੱਖ ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਦਿਤੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਉਹ ਦੁਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜੀਵਦਾ ਰਿਹਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਰਥਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ 'ਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਕ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਡਰੂਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਸੀ। ਡਰੂਮੀ ਨੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਕ ਕਰੋੜ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਣੀ ਪੀਦਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਨੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿਰਲੇ ਕਥਾ ਵਿਚ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਮੇਧਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।" ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਉਹ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿਚੋਂ ਸੀ, ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ।" ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਟਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯੁੱਧ ਚਲਿਆ। ਸੁਰਥਾ, ਇਕੱਲਾ ਅਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੰਦਿਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਹ ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪਭਦਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਵੈਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਮੇਧਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਭਾਰੀ ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੰਦਿਨ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਵਾਂ? ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ?" "ਇਹ ਵੈਸ਼, ਸਮਾਧੀ, ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰਤਨ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ, ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਵੈਸ਼ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੇਧਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨਾਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਇਆ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਮਾਇਆ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਨਸ਼ਵਰ, ਅਸਥਿਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਦਾ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਜਪਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।