ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੌਨਕ ਆਦੇਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕਲਾ-ਕਾਰੀਗਰ ਤੇ ਕੁੰਹਾਰ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਏ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿਉਂ ਆਈ? ਇਸ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਅਤਿਅੰਤ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਲੜਕੀ ਨੇੜੇ ਆਈ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਨੰਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ। ਉਹ ਨਾਰੀ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਤੇ ਕੋਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਕੁਮਰਾਂ ਤੇ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਹਟਾਏ, ਉਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੁਮਰਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਵੇਖੀ। ਉਸਦਾ ਮੁਸਕਾਨ ਭਰਿਆ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਥੇ ਉੱਤੇ ਸਿੰਧੂਰ ਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਸ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮਿੱਠੜੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਹੀ ਗਵਾ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਇਕ ਪਲ ਰੁਕ ਜਾ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਰੰਭਾ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਕਾਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਐਸਾ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਰਤਨਮਾਲਾ, ਜੋ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਰੁਣ ਤੇ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਆਈ। ਕਾਮਦੇਵ ਤੋਂ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋੜੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਗਹਣੇ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਘਰ ਰੱਖ ਆਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਣ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਮੁਸਕਰਾ ਪਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੇ, ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਕਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਹਾਂ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਪਿਉ ਤੋਂ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਵਧ ਕੇ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਪੁਰਖ 'ਮਾਂ' ਆਖਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਡੋਰੀ ਕੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਦਾ ਇੰਨੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਮਰਾਂ ਲਈ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਰਕ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ, ਤਲਵਾਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਭੱਠੀ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ, ਉਸ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਾਂਗ, ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।" ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।