ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਬੜੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਪਾਂਚਰਾਤ੍ਰ ਆਦਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਤੇ ਹੋਰ ਮਨਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਾਧਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੜੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਤੇ ਅਗਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਨ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਪਰ ਰਾਧਾ ਜੀ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ-ਰਹੱਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਅਤਿ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਪੂਜਾ-ਪੱਧਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਗਮਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ?” ਇਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋਏ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ, ਜੋ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਅਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟਦੇਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹਨ, ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅਰਧਾਂਗਨੀ ਰੂਪ ਹੋ, ਅਸਲ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਮੈਥੋਂ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਰਾਧਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਇਸ਼ਟਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੱਚੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੁਰਗਾ! ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ—ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ। ਨਾ ਤਾਂ ਸੰਤ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਿੱਤ ਧਰਮ ਇਸਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ, ਦੁਰਗਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋ। ਸੋ, ਸੁਣੋ, ਦੁਰਗਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁੰਦਰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿਚ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਜੀ ਇਕ ਵਿਹੰਗਮ ਰਤਨ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਾਸਮਿਨ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਉਹ ਦੋ ਰੂਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ ਇਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਰਸ-ਵਿਹਾਰ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ, ਰਾਸ ਦੀ ਨਾਇਕਾ। ਉਹ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਤੇ ਚੀਤਰੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ autumn ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਉਹ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸੌਂਦੇ, ਉੱਚੇ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਜੋ ਸੂਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ, ਪੂਜਾ-ਯੋਗ, ਜੋੜੇ ਸੌਂਦਿਆਂ ਦੀ ਧਾਰਕ ਸੀ। ਆਨੰਦ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਤੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਧਾ ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਰਾਸ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀਆਂ ਪਾਉਣ, ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਣ ਅਤੇ ਰਾਸ-ਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦੌੜਣ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। 'ਰਾਸਾ' ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੜੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਰਾਧਾ, ਜੋ ਰਾਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ। 'ਰਾ' ਦਾਨ ਦਾ ਅੱਖਰ ਹੈ, 'ਧਾ' ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਤੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਰਾਧਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਜਨਮੀ। ਉਹ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹੀ ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ-ਧਾਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਰਾਧਾ ਆਪ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਤਿਨਕੇ ਤੱਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਿਥਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੱਤ, ਪਰਮ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।