ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤ ਰੂਪ — ਦੁਰਗਾ — ਵਜੋਂ ਪਰਗਟ ਹੋਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਚਿਤ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਦੁਰਗਾ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿਆ: “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।” ਫਿਰ, ਉਸ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਯੁੱਧ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਵਾਂਗੀ। “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਮਾਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਅਸੁਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ। ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ, ਮੰਗਲ ਚੰਡਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫੁੱਲਾਂ, ਚੰਦਨ, ਨੈਵੇਦ, ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਭਗਤੀਕ੍ਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਮਿੱਠਾ ਚਾਵਲ, ਅਤੇ ਕੇਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੰਗੀਤ, ਨ੍ਰਿਤ, ਵਾਦ-ਯੰਤਰ, ਤਿਉਹਾਰ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ, ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੂਰੇ ਨੈਵੇਦ ਦਿੱਤੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਸਮੇਤ; ਮੰਤ੍ਰ ਇਕੀ-ਅੱਖਰੀ ਹੈ: “ਐਂ ਕ੍ਰੂੰ ਫਟ ਸਵਾਹਾ।” ਉਹ ਮਾਤਾ, ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਵਜੋਂ, ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਜੋਂ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ, ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਪਕ ਦੇ ਸਫੇਦ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਲੱਖਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਲਟ, ਮੋਤੀ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਦਇਆਲੂ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਸਰਵੋਚਤ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਨੌਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣੋ। ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਲਿਆਂਦੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਭਯੰਕਰ ਪਰ ਮੰਗਲਮਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ, ਸਭ ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਹਕਦਾਰ, ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਮੂਲ, ਤੇਰੇ ਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਕ, ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਅੰਤਮ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰ ਹੈ।” ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਭਯੰਕਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਮੰਗਲਮਈ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਭਦਰਾ ਦੀ ਮੰਗਲਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਮੰਗਲ ਚੰਡਿਕਾ ਦੀ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ — ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ; ਜੋ ਅਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਂਤੀਆਂ ਚੈਪਟਰ 'ਮੰਗਲ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇ' ਦੀ ਕਥਾ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਖੰਡ, ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ 'ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ' ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮਨਸਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਕੰਯਾ, ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਮਨ-ਜਨਮ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।