ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਗਤੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਿਵਰਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਸਮਝਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਲੀਲਾ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਜੋ ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਘਟਨਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮੁਨਿ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹ्मਵੈਵਰਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਸਰਵੋਚਤਮ ਆਤਮਾ—ਨੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਵੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਜਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਿਆਸਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਸਿੱਧ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਭਾਗ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਸੌਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਹਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਹੋਏਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਭਾਗ, ਜੋ ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।" "ਹੇ ਮੁਨਿ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੋਤ ਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਂ ਜੋਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਗੋਲੋਕ ਹੈ—ਸਦਾ ਕਾਇਮ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਰਗਾ, ਤੇਜੋਮਈ। ਇਹ ਗੋਲੋਕ ਬੜੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ, ਅਣਗਿਣਤ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਪੰਜ ਸੌ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਵੈਕੁੰਠ, ਗੋਲਾਕਾਰ, ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਚਾਰੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਬੁਢੇਪੇ, ਮੌਤ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਇਹ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੜਾ ਸੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਹੀ ਆਨੰਦ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।" "ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਰੰਗ ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਕਰੋੜਾਂ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਲੀਲਾ ਦਾ ਆਸਥਾਨ ਹਨ, ਬੜੇ ਮਨੋਹਰ ਹਨ। ਅਸਲ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ। ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਣਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।" "ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣੇ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਣ ਕਰੋੜਾਂ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਰਾਸ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੇ ਮੂਲ, ਸੱਚੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹਨ।" "ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਸਦੀਵੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਚੇ, ਆਜ਼ਾਦ, ਇਕੋ ਇਕ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ ਹਨ।