ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਇੱਕ ਲੱਖ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸੌ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪੱਖੀ ਨਾਨਕੇ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਰਾ, ਪਤਨੀ, ਚੇਲਾ ਅਤੇ ਨੌਕਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ, ਯਾਤਰਾ-ਸਾਥੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਮੰਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਊਂਦੇ ਜੀ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦীক্ষਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮ ਤੱਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਜਨਮ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁರ್ಗਾ, ਬੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਭਦਰਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਤੱਤ—ਇਹ ਸਭ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਆਨੰਦ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ, ਮੰਗਲਤਾ ਦੇ ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਣ ਹਨ। ਉਹ ਸੁਖ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੌਲਤ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਖੇਡ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਮਨੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਤੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦਾਤਾ ਦੇ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਹਰਿ-ਭਗਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜੋਤ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਚਮਕ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਮੰਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਟਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਉਹ ਮੁੜ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਤ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਉਹ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ ਸਰਜਨਹਾਰ ਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸੇਵਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਸਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੈ। ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੈ। ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੈ। ਜੋ ਭਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੈ। ਜੋ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਭਿਖਸ਼ੂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੂਰ ਦੇ, ਦੁੱਖ ਦੋਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੀੜਾ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀਰਜ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਡਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੇਕਰ ਖੂਨ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਿਓ ਵਾਂਗ। ਜੇਕਰ ਜਨਮ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਾਜ਼ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।