ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ, ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਈ। ਪਰ, ਉਹ ਗੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ—ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਸੱਚਮੁੱਚ, ਪਰਮ ਭਗਵਾਨ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹਨ। ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਦੀਵੀ ਦੇਹ ਵਾਲੇ, ਸਦੀਵੀ ਆਨੰਦ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਝ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪੁਰਸ਼ ਹਨ, ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਸੁੰਦਰ, ਮੋਹਕ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮੋਹਨਤਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੀਆਂ ਚੰਦਨੀਆਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਮਨ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਪਾ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਭਗਤ, ਭਾਵ ਭਰਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਰ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਏਕਤ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅੱਗ ਸੜਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਣੀ ਠੰਢਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਲ ਪੱਕਦੇ ਹਨ, ਦਰੱਖਤ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਸਮਾਂ ਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਪਦਾ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਭੜਕਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਤੀਰ-ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਜਾਦੂ-ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—ਸਮਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਛੂਆ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਨੰਤ ਧਰਤੀ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਜੀਵ ਆਖਰਕਾਰ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਠਾਈਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਗਣਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਉਮਰ ਇੰਨੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੋ ਸਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ, ਸਦੀਵੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੀਨਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।