ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਤੇ ਘਾਹ ਨੂੰ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਛਾ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਲਾਲਚ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵੀ ਉਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਂ, ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਭੋਗ—all follow the being, never leaving it. ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਹ ਦੇ ਵਿਗਾਟ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਜੀਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਬੀਜ, ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਰਚਨਾ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੱਖਿਆ। ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਕਲੀ ਹੈ, ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ, ਤੇ ਆਖਰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵ ਫਿਰ ਭੋਗ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਲੰਮੇ ਘਾਟ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਤਪਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ—ਗਰਮ ਲੋਹੇ, ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਜੀਵ ਨਾ ਤਾਂ ਸੜਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਰਕ ਦੇ ਖੱਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਯਮਰਾਜ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਖੱਡਾਂ ਬੜੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਸਵੰਤ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਖੱਡਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਖੱਡਾਂ ਉਬਲਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਹਿੰਸਕ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਪਾਪੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਪਾਪੀ ਬਚਾਉ! ਬਚਾਉ! ਚੀਕਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਮੇਰੇ ਦੂਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ ਤਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਗਰਮ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਕੀੜੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਕਫ਼ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਕਰੋਸ਼ ਲੰਬੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਚਲਾਤੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਅੱਧਾ ਕਰੋਸ਼ ਲੰਬੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੀ ਯਮਦੂਤ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਖੱਡਾਂ ਹਿੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਅੱਧਾ ਕਰੋਸ਼ ਲੰਬੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਤੇ ਕੀੜੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਚਾਰ ਕਰੋਸ਼ ਲੰਬੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮੱਤ ਤੇ ਚਰਬੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਬੜਾ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਫਿਰ ਚਾਰ ਕਰੋਸ਼ ਲੰਬੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵੀਰਜ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਦੇ ਕੀੜੇ ਉਸਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਗੰਦੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਡੂੰਘਾ ਜਲਾਸ਼ਯ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਅੱਧਾ ਜਲਾਸ਼ਯ ਲੰਬੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀ ਉਹ ਮੈਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਕੰਨ ਦੀ ਮੈਲ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪਾਪੀ ਉਸਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੱਡਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਬੂ ਹੈ। ਇੱਕ ਖੱਡ ਨਰਮ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਮਦੂਤ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾਧੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਹਨ। ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤਲਾਬ ਦੀ ਮਾਪ ਵਾਲੀ ਖੱਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਹ, ਨਖ ਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੱਡ ਲਾਲ ਤਪਦੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਕੜਾਹੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਹੈ। ਹਰ ਪਾਸੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੱਡ ਤਪਦੇ ਲੋਹ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਕੋਲੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ, ਜੀਵ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਖੱਡ ਫੌਜ ਦੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਦੋਹਣੀ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਰਕ ਦੀਆਂ ਇਹ ਖੱਡਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ, ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।