ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਵੱਡੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਉਠੇ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੜੀ ਸਾਫ਼ਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਦੇਵਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਗੂੰਗਾ ਤੇ ਬਹਿਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਸ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਅਹਿਸਾਨ ਫਰਾਮੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੋੜ ਦਾ ਰੋਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਰਿੱਛ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ (ਦਵਿਜ) ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੰਦਤਾ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਵਰਤਾਂ, ਉਪਵਾਸ, ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਜਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਜਲਚਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਹਨੇਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੂਪ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਾਰਿਗਰ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਜੋਤਿਸ਼, ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਵੈਦਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਨਿਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਗਣਿਤਜਾਂ ਜਾਂ ਵੈਦ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹਨ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੱਡਾਂ (ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਘੜ੍ਹੇ), ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਾਣਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਤੇ ਪਾਂਚਰਾਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਚਾਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇ ਸਭ ਵਾਸਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲੇ ਖੱਡੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।" ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਖੱਡਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ? ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਪੀੜਾ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ?" ਫਿਰ ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਅੱਗੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਯਮਰਾਜ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁਰਾਣਿਆਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸਾਂ, ਪਾਂਚਰਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਉਪਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ, ਰੋਗ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਉਪਾਅ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਹੀ ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਤੇ ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸਿੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਖੱਡਾਂ, ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਦੂਤ, ਯਮਰਾਜ ਆਪ, ਤੇ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਨੌਕਰ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਘਰਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਤੇ ਚੰਗਾ ਚਰਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ, ਇਲਾਵਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰਾਹੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ।" "ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੋਵੇਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਤੋਂ ਸੱਪ—ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਆਦਿਕ—ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਸੀਂ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਡਰ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਧਾ ਗੋਲੋਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।