ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਕਪਿਲ ਅਤੇ ਧ੍ਰੂਵ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਉੱਚਾਈਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਇੰਝ ਹੀ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਤਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿṣ्णੁ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਵੈषਣਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈषਣਵ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਚੰਚਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ, ਤੇ ਧਨ-ਸੌਭਾਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰੇ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਦਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾਂ, ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਨਾਮ-ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਤਤ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਚਰਨ-ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਦਾ ਗ੍ਰਹਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਰਮ ਤੱਤ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਜੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ, ਯਮਰਾਜ ਜੀ ਕੋਲ ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ, "ਜੋ ਸੁਣਦਾ ਅਤੇ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ, ਵਰਤ, ਸਿਧੀ ਅਤੇ ਤਪ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ, ਅਮਰਤਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਮਿਲਣ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ?" ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੁਫਲ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਿਵਾਂ ਕੇ, ਯਮਰਾਜ ਜੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹਨ। ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਹਨ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਦੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਨਾਪਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ, ਧਰਮੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਸਰਵਜ্ঞান, ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਯਮਰਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਇਹ ਯਮਾਟਕ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ—even ਜੇਕਰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਪਾਠ ਕਰੇ—ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਝ, ਬ੍ਰਹ्मਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਰਚਿਤ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਾਲਾ ਅਠਾਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਪੁੱਤਰ ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਯਮਰਾਜ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਪੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਖੱਡ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਡੂੰਘੇ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕਰਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।