ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਸ਼ਠੀ, ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਿਅ ਸੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰੀਤ੍ਰ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਕਲਪਾਂ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਦਮਾ ਅਤੇ ਵਰਾਹਾ—ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਲਯਾ, ਸਮਾਂ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਕਨਿਆ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਧਾਤਾ ਦੇ ਪਿੱਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅਧਰਮ (ਅਣਧਰਮਤਾ) ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਧਾਤਾ ਦੇ ਨਾਭੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਲਾ-ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਹਨ। ਫਿਰ ਧਾਤਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ—ਸਨਕ, ਸਨੰਦਨ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਨਾਤਨ। ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੱਚਾ ਜਨਮਿਆ। ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅੰਕੁਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਸੀ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਨੁ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਧਾਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ, ਹੇ ਦੋਵਾਰੀਆਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਾਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਗਤਿ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਜਨਮ ਲਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਸਤ੍ਵ ਰੂਪ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਭੈਅੰਕਰ ਹਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਤੋਂ ਪੁਲਸਤਯ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਕੰਨ ਤੋਂ ਪੁਲਹਾ ਜਨਮ ਲਏ। ਨੱਕ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਅਰਣੀ ਤੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਤਲੂਏ ਤੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਛਾਂ ਤੋਂ ਕਰਦਮ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਪੰਚਸ਼ਿਖਾ। ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਅਪਾਂਤਰਤਮਾ। ਪੇਟ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹੰਸਾ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਯਤੀ। ਯਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਸਾਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਭਾਗ ਲਵਾਂ? ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਏ? ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ, ਕਿਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ? ਕੌਣ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇਗਾ?" "ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਬੀਜ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਬੀਜ ਉਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਆਸਰਾ, ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਭਗਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ...।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਾਂਗੂ ਨਾਸਵੰਤ, ਅਸਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਝੂਠੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੰਡੀ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਮਾਸ ਮਛੀ ਨੂੰ ਸੁਆਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਫੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਇੱਕ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਹਿਰਣ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ, ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਕਾਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਤੂੰ ਕਾਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਅਤਿ ਵਧੀਕ ਭੋਗ-ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਸੁੰਦਰ, ਮਧੁਰ ਅਤੇ ਗਾਇਨ-ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੁਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਸਮਝਦਾਰ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨੇਕ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਕ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆ ਲੱਖ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇਂਗਾ।