ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੇ ਉਚਿਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਪੱਤੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਜਾਂ ਸ਼ੰਖ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਤੂਲਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤ੍ਰਾ ਲਈ ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵਸਦੀ ਰਹੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਤੂਲਸੀ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ। ਤੂਲਸੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਕੀੜੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੱਥਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰਿ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਪੁਣਯਤਮ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਤੂਲਸੀ ਨੂੰ ਰਮਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੰਯੋਗ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ, ਤੂਲਸੀ ਨੇ ਗਰਵ ਕਰਕੇ, ਹਰਿ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਚੋਟ ਮਾਰੀ। ਤੂਲਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਯੋਗਿਨੀ ਸੀ। ਹਰਿ, ਤੂਲਸੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਥੇ ਗਈ, ਨ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤੂਲਸੀ ਨਾਲ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਦਸ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਾਇਆ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਵਾਣੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—"ਸ਼੍ਰੀੰ ਹ੍ਰੀੰ ਕਲੀੰ ਐੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨਯੈ ਸਵਾਹਾ"—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਘੀ ਦੀ ਦੀਵਟੀ, ਧੂਪ, ਕਮਚ, ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਹਰਿ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਤੂਲਸੀ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਤੂਲਸੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਵੇਗੀ।" ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤੈਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਤੂਲਸੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸੋ।" ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹਰਿ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ, ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਜੋ ਤੂਲਸੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸੀ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਜਗਤਾਂ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਦੇਵਤਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੂਪ, ਸਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।