ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇੱਕ ਐਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ ਕਰ ਲਏ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਭ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਉਸ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚਾਰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦਾ ਜਲ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਹਰਿ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਅਣਗਿਣਤ ਭੌਤਿਕ ਤੱਤ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਪਾਪ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦਾ ਜਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਾ ਸ਼ੰਖ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਤੋੜਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਜੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਤੁਲਸੀ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਵੀਰਯ ਦਾਣ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤੱਕ ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਰਹੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੰਗਾ, ਤੇ ਤੁਲਸੀ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਥੇ, ਮੂਲਦਾਤਾ ਜੀ, ਕੀੜੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਲਾਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਿੰਗਲਾ ਕਹਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਰਿ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ। ਕੌਣ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ?" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, "ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੋਭਾ ਤੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ ਉਹ, ਅਭਿਮਾਨੀ, ਹਰਿ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।" ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਸਿਦੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੇ ਪੂਰਨ ਯੋਗਿਨੀ ਸੀ। ਹਰਿ, ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਥੇ ਗਈ, ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਭਗਤ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਦਸ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਾਇਆ, ਕਾਮ, ਤੇ ਵਾਣੀ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—"ਸ਼੍ਰੀੰ ਹ੍ਰੀੰ ਕਲੀੰ ਐਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ"—ਜੋ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਸਿਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਘੀ ਦੇ ਦੀਵੇ, ਧੂਪ, ਕੁੰਕੁਮ, ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਹਰਿ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਵੇਗੀ।" ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਵਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ।