ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਮਧੁਰ ਮਧਮ ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਬਾਗ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੈਸਮਿਨ, ਮਾਲਤੀ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ‘ਤੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਸੇਜਾਂ ‘ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਕਿਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਸ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਪੰਥ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਪਹਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਹ ਖੇਡ ਲਈ ਸੁਹਾਵਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਥੇ ਹੀ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ। ਪੂਰੇ ਇਕ ਮਨਵੰਤਰਾ ਲਈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਕਿਨਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਉਪਹਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਹਕਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਖੋ ਲਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਗੁੱਡੇ, ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੱਸਦੇ ਤੇ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਵਿਅਥਾ ਕਰਦੇ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪਰਮ, ਅਸਾਧਾਰਣ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਆਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ‘ਤੇ ਬੈਠੇ ਦਰਬਾਨ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਸਭ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਕਾਲੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ, ਕਮਲ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਥੇ ਸਭ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਸਭਾ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੀਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਲਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ। ਸਯਮੰਤਕ ਰਤਨ ਦੀਆਂ ਸੌ ਸੀੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਇੰਦਰਨੀਲ ਰਤਨ ਦੇ ਪੀਲਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ। ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਹਾਵਣੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਰਹੀ। ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਮੱਧ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੱਸਦਾ। ਸਿਰ ‘ਤੇ ਮਕੁਟ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ। ਤਾਜ਼ਾ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮੋਹਕ। ਸਰੀਰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਖੇਡ ਦਾ ਕਮਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ। ਗੰਗਾ, ਸਫੇਦ ਚੌਰ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਅਵਾਜ਼ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ। ਜਗਤ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ, ਸਭ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ।