ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਗਿਆਨ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੰਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, “ਤੂੰ ਖੁਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ। ਤਦ ਤੁਲਸੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਹੀ ਚਾਹਵਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲੱਭਦੀ ਹੈ।” ਫਿਰ ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਤਰਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਹਾਂ। ਪਿਤਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਔਰਤ ਕੋਲੋਂ ਹਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਨਮ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ, ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਮਹੀਨਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਜਾਤਿ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਤਪ, ਜਪ, ਯੱਗ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?” ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ, “ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਪਰਖਿਆ ਸੀ, ਤਾਕਿ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਾਂ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਬੁੱਢਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਅਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਅਕਰੋਧੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮੰਦਾ, ਗੂੰਗਾ, ਨਪੁੰਸਕ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤ, ਗੁਣਵਾਨ, ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ—ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਉਸ ਮcontext ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਿਸਾਬ ਤੇ ਗੋਬਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਰੋਗੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ ਤੁਲਸੀ ਜੀ ਵਿਰਾਗ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਤਦ ਤੁਲਸੀ, ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਏ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?” “ਤੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ। ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਵਾਦ ਜਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਐਸਾ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਹੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਤੂੰ ਐਸੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਗੁਣਵਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ?” “ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ, ਰਾਧਿਕਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਵਰਾਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੇਨਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਨਾਲ, ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ, ਰਤੀ ਕਾਮਦੇਵ ਨਾਲ, ਅਹਲਿਆ ਗੌਤਮ ਨਾਲ, ਦੇਵਹੁਤੀ ਕਰਦਮ ਨਾਲ, ਦੱਖਿਣਾ ਯੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਹਾ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਦੇਵਸੇਨਾ ਸਕੰਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੂਤੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੁੜ ਕੇ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ।” ਇਹ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਮੋੜ ਗਏ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਤਦ ਤੁਲਸੀ, ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੋਹ-ਮਗਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੌਂਸਠ ਕਲਾ-ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਂਸਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਉਹ ਇਕ ਬਹੁਤ ਸੁਹਣੀ, ਮਨੋਹਰ ਥਾਂ ’ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤੁਲਸੀ ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਬੇਹੱਦ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮੋਹਕ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।