ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਨਾਰੀ, ਜੋ ਕੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਤਨ ਸੀ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਮੋਹਕ ਅਕਰਸ਼ਕਤਾ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਮੁਗਧ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਲੀਲਾ ਰੁਕਦੀ ਨਾ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਨਾਰੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਲੀਲਾ ਤੋਂ ਵਿਰਾਮ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਲਦ ਹੀ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਇੱਕ ਸੌ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਜੋਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦਿਨ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਜਨਮੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਦੋ ਲੋਟਸ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜੋ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਭਾਗ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਜ-ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਪੱਕੇ ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅਤੇ ਰਸਭਰੇ ਸਨ, ਉਹ ਘਰ ਵਿਚ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਤੁਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨਾਬ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਗੋਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਨਾਰੀ ਸਾਂਵਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੋਹਕ ਅਤੇ ਬਰਗਦ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵਾਂਗ ਅਕਰਸ਼ਕ ਆਕਾਰੀ ਸੀ। ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਯੋਗ ਸੀ। ਉਹ ਨਾਰੀ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ, ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ, ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਉਹ ਫਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰਦੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਅਤੇ ਅਲਖਣੀ, ਲੋਟਸ-ਜਨਮੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੰਸ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਦੇਖਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਚਾਹੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ, ਜਾਂ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਬੁਢੇਪੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ—" ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਰਵ-ਜਾਨੀਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲਾਜ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ, ਤੁਲਸੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੋਲੋਕਾ ਦੀ ਗੋਪੀ ਸੀ। ਗੋਵਿੰਦਾ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਸੀ, ਪਰ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।" "ਰਾਧਿਕਾ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।" "ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇਂਗੀ।'" "ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਗੋਵਿੰਦਾ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਏ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਤਾ ਨਾਲ, ਦੇਖਿਆ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਲਭਿਆ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ।" "ਹੁਣ, ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਦਾਨਵ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ।" "ਉਹ, ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਲੋਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਉਹ, ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਹੁਣ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਾਰੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ।" "ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ, ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ—" "ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ।" "ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰੇਂਗੀ, ਤੇ 'ਵ੍ਰਿੰਦਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇਂਗੀ।" "ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇਂਗੀ।" ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਹੱਸਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨਾਲ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਗ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਰਸ ਵਿਚ ਵਾਘ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।