ਇਹ ਕਥਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਦੋ ਰਾਜਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਿਲਕਤ ਖੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਸਕਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਣ ਗਏ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਲਾਤ ਆ ਗਏ ਸਨ, ਵਾਪਸ ਰਾਜਸੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਣ ਗਏ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਹੀ ਵਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਏ। ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਲਾਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਣਵਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ-ਸਵਰੂਪ ਸੀ। ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋ ਕੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਜਨਮ-ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਉਭਰੀ। ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਪੂਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤਕ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਖੁਦ ਹਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਥੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਤਿਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਾਪੀ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਨੇੜੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਉਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੇ, ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਖੋ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਉਹ ਸਤਿ-ਧਰਮ ਵਾਲੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੀਖੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਚਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਮੇਰੇ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਗ ਦੇ ਜਰੀਏ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਈ। ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਹਾ! ਮੈਂ ਕੀ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ, ਕੀ ਕਰ ਬੈਠਾ?" ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੁਣਵਤੀ ਨਾਰੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਬਣ ਗਈ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਬਣੀ। ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਪ-ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਣਵਤੀ ਨਾਰੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਪਤੀ ਵੀ ਗੁਣਵਤੀ, ਸੁਖਦਾਈ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਦਾ ਸਚ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਸੀਤਾ ਦੀ ਚੋਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਭਾਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਪਰਖ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦਸੀ। ਅੱਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਮਾਇਆ-ਸੀਤਾ ਬਣ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹਿਰਨ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਘਟਨਾ-ਕ੍ਰਮ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ।