ਇੱਕ ਵਾਰ, ਨਵੀਂ ਵਰਖਾ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਦੇਹ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤਯ ਸੁਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਬ ਦਿੱਤਾ। ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ (ਸ਼ਿਵ ਜੀ) ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਸਤਵ ਗੁਣ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ। ਤਦ, ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਤੋਂ ਲੋਕਿਕ ਤੇ ਵੇਦਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੋ।" ਇਸ 'ਤੇ, ਸ੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ — ਇਹੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ-ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਠਿਆ। ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲ ਕੇ, ਤੇ ਜੋ ਸੀਧਾ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ — ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ, ਸ੍ਰੀਮਾਨ? ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ!" ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ Vaikuṇṭha ਤੋਂ ਅਰਧ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਓ। ਬਲ-ਧਾਰੀ (ਬਲ-ਪਤਾਕਾ ਵਾਲਾ) ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਣਰੋਕੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਧਵਜ ਤੇ ਕੁਸ਼ਧਵਜ, ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਦੋਵੇਂ, ਰਾਜ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਮਲ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਤਪਸਵੀ ਬਣ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੋਵੇਂ, ਸੰਪੰਨਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਏ। ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਲਾਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਣਵਤੀ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਹ, ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਜਨਮ-ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।" ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਉੱਚੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਸ਼ਿਤ, ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹੀ। ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸਵੈਮ ਹਰਿ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਤੇ ਮੁੜ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਥੇ, ਲੰਬੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਤਿਥੀ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਨੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਤੇ ਉਭਰੀ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ, ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ, ਗੁਣਵਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।